DİJİTAL ÇAĞDA HÜMANİZM TARTIŞMALARI AÇISINDAN İNSAN DOĞASI BİYOTEKNOLOJİ VE BİYOPOLİTİKA

Özet

Günlük yaşamdan zaman ve mekan tasavvuruna kadar herşeyin veri dolayısıyla bilgi olarak kodlandırıldığı dijital çağda insan doğasına ve insan oluşa dair hakim kabuller sorgulanmaktadır. Bu sorgulama iki boyuta sahiptir. Bu boyutlardan ilki, iç dinamikleri harekete geçirerek “kendi sınırlarımız dahilinde ‘yenilenmenin’ bir imkanı var mıdır?” sorusunu araştırmaya sevk eder. İkincisi ise “bütün bunların ötesinde ‘yeni’ bir anlam arayışının dinamikleri nelerdir?” sorusuna yönlendirir. Özellikle, Jean Beaufret’in Heidegger’e sorduğu “‘Hümanizm’ sözcüğüne nasıl yeni bir anlam verebiliriz?” sorusuyla başlayarak Hıristiyanlığın, marksizmin ve varoluşçuluğun çatışmaları gölgesinde biçimlendirilen hümanizm tartışmaları görülmektedir. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren henüz tam da sınırları netleştirilmemiş ve akademik çerçevelere dahil ol(a)mamış transhümanizm ve posthümanizm gibi tartışmalara şahit olmaktayız. Bu tartışmalar büyük oranda hümanizmin ötesinde insana doğasına ve insan oluşa dair ne söylenip söylenemeyeceği sorusu çerçevesinde şekillenmektedir. Bu bağlamda öncelikle hümanizmin nerede durduğunu, nasıl aşılmaya/ anlaşılmaya çalışıldığını ve transhümanizmin ve posthümanizmin alternatif bir insanlık anlayışı oluşturup oluşturamayacağı sorgulanacaktır. Ardından da transhümanizm ve posthümanizmde temellerini bulan insan doğasına ilişkin kabullerin biyoteknoloji ve biyopolitik zemini eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilecektir.

Abstract

In this digital age where everything is coded as data from daily life to perception of time and space, the dominant assumptions about human nature and existence are now being questioned. This questioning has two dimensions. First, this questioning investigates whether there is a possibility of renewing our own borders by mobilizing internal dynamics. Second one is directed toward the question ‘what are the dynamics of the search for a new meaning beyond all this?’ We witness discussions about humanism, which stared with Jean Beaufret’s question to Heidegger that is “ how can we give a new meaning to ‘humanism’? From the second half of twentieth century on we witness researches, which are under the discussions of transhumanism and posthumanism which neither were yet clarified nor were accepted in academic environment. These discussions mostly shaped the question what can and cannot say about human nature and human being beyond humanism. In this article, firstly it will inquired what the problems about humanism in the light of these discussions are and then will followed whether transhumanism and posthumanism promise alternative understanding about humanity. Following this, discussion will be biotechnological and biopolitical grounds of human nature understanding on the basis of transhumanism and posthumanism in terms of critical perspectives.