NAZIM HİKMET ŞİİRİNDE BİLİM VE TEKNOLOJİ

Özet

Güzel sanatların sosyal ve politik alanlara etkisiyle ilgili tartışmalar en azından Antik Yunan'a kadar uzanır. Platon, şiirin illüzyonlar yaratmak suretiyle insanları aldattığına ve sağlıklı bir akıl yürütmeyi engellediğine inanırdı. SaintSimon ve Adorno gibi sosyologlar ise güzel sanatların toplumu iyileştirme ve sosyal/politik sorunları çözme potansiyelinin altını çizdiler. Dünyaca ünlü Türk şair Nazım Hikmet de benzer bir şekilde avangart sanata inanmış ve sanatı politik ve ideolojik görüşlerini Türk toplumu ile paylaşmada bir araç olarak kullanmıştır. Onun teknolojiyi ve bilimi yücelten şiirleri bu çabanın bir uzantısı olarak görülmelidir. Zamanın Rus fütürist şairlerinden fazlasıyla etkilenen Nazım Hikmet şiirlerinde bilimsel gelişmeleri övmüş, hızlı trenlere, yüksek binalara ve traktörlere hayranlığını gizlememiştir. Bu makale Nazım Hikmet'in bilim ve teknoloji anlayışını dönemin sosyal ve politik bağlamı ile ilişkilendirerek analiz etmeyi amaçlamaktadır.

Abstract

Discussions concerning the impact of fine arts on social and political realms date back to at least ancient Greece. Plato believed that poetry deceives people by creating illusions which in turn curbs the faculties needed for healthy reasoning. Sociologists like Saint-Simon and Adorno, on the other hand, underlined the potential of fine arts for reforming society and resolving social and political problems. In a similar vein, world-renowned Turkish poet Nazım Hikmet (19021963) was a believer of avant-garde art and used his own art accordingly, to convey his political/ideological messages to the Turkish public. Glorifying technology and science was a part of this attempt. Heavily influenced by Russian futurist poets of his time, Nazım Hikmet praised scientific developments and celebrated fast trains, tall apartment buildings, and tractors. This article will explore Hikmet's understanding of science and technology by relating it to the social and political context in which he wrote his poetry.