Klasik Fizikten Kalan Metafizik Miras: Heisenberg Belirsizlik İlkesi

Özet

20. yüzyılın başlarından itibaren fizikte yaşanan iki 'sıçrama'; izafiyet ve kuantum teorileri Çağdaş Doğa Felsefesi'nin doğmasına yol açmıştır. Kuantum Teorisinin kurucularından Alman fizikçi-filozof Werner Heisenberg tarafından 1927 yılında formüle edilen belirsizlik ilkesi, sadece yeni bilimin istikametini belirleyen fiziksel bir özellik değil, aynı zamanda çağdaş doğa düşüncesini metafizikle buluşturan, bilimsel bilgi ile felsefî ve dinî alanlara ilişkin diğer bilme türlerinin ve insanî tecrübelerin karşılaştırılmasına imkan veren bir köprü işlevi görmüştür. Bu çalışmada klasik fizikten kalan metafizik bir miras olarak nitelendirdiğimiz 'belirsizlik ilkesi'nin çağdaş doğa düşüncesini derinden etkileyen felsefî sonuçları üzerinde durulacaktır.

Abstract

The two big 'jumps' in physics since the beginning of the 20th century; the theory of relativity and the quantum theory, have led to the establishment of the modern philosophy of nature. The uncertainty principle, formulated by the German physicist and philosopher Werner Heisenberg, who was one of the founders of the quantum theory, is not only a physical peculiarity. This principle also combines the thought of contemporary nature with metaphysics and by putting up a bridge between them, paves the way for a comparison between the scientific knowledge, other types of knowing in the areas of philosophy and religion and experiences of mankind. This work lays stress on the philosophical effects of the 'uncertainty principle', which we characterize as a metaphysical inheritance of classical physics. These effects have deeply influenced the contemporary idea of nature.