THEORETİKE İLE POİETİKE ARASINDA MODERN BİLİMİN YÖNTEM ARAYIŞI

Özet

Modern bilimin yükselişi, on yedinci yüzyılda gerçekleşen teorik, ekonomik, politik, tarihsel ve coğrafi pek çok kırılmaya yaslanır. İnsanın, içinden doğaya baktığı çerçeveyi değiştirmesi anlamına gelen teorik kırılma ise metafiziksel, fiziksel ve yöntemsel olmak üzere üç dönüşüm ayağına sahiptir. On yedinci yüzyıldaki yöntemsel tartışmalar, Aristotelesçi anlamda, amacı bilmek olan teorik bilimler (theoretike) ile amacı fayda üretmek olan üretici bilimler (poietike; tekhne) arasında salınarak bilginin kesinliğini, kaynağını ve amacını yeniden belirleme merkezinde yapılmıştır. Bu makale, zikredilen yöntemsel tartışmaları, kırılma noktaları olarak belirlenen dört on yedinci yüzyıl figürü üzerinden ele almayı amaçlamakta ve modern bilimin klasik anlamda theoretike ve poietike (sanatlar) arasında nerede durduğunu belirlemeye çalışmaktadır.

Abstract

The rise of modern science leans to a lot of breakings such as theoretical, economic, political, historical and geographical realized in the seventeenthcentury. Theoretical breaking means changing the frame through which human being looks into nature has metaphysical, physical and methodical transformation bases. Methodical discussions in seventeenth-century were made in the center of determining the certainty, the source and the purpose of knowledge by weaving through, in Aristotelian sense, theoretical sciences (theoretike) whose aim is to know and productive sciences (poietike; tekhne) whose aim is to produce. This paper aims to describe the mentioned methodical discussions thorough four seventeenth-century figures and tries to determine where modern science stands between classical theoretike and poietike.