DİSTOPİK BİR GELECEK KURGUSU: ZAMYATİN'İN BİZ'İ

Özet

Yevgeni Zamyatin'in bilim kurgu niteliğindeki dikkat çekici eseri Biz, geleceğe dair bir karamsarlığı yansıtmaktadır. Söz konusu karamsarlık, insanlık için olumlu görünen bir takım özelliklerin ardında saklıdır. Bilimsel ilerlemenin artık neredeyse tamamlandığı bir dönemi anlatan eser, özgürlük, mutluluk, hayalgücü gibi kavramların bilimsel gelişmeye bağlı yorumunu, matematiksel bir dil üzerinden sunmaktadır. Bu dil, bireyselliğin olmadığı bir toplumsal düzende, toplumun her üyesinin bir numaradan ibaret olduğunu vurgulayan bir anlatımla sunulmaktadır. Bireysel özgürlüğün yitirilmesi nedeniyle, "biz" olarak nitelenen toplum üyelerinin var oluşları, yalnızca Tek Devlet'e yani siyasi güce hizmet ve itaat üzerinden kurgulanmaktadır. 26. yüzyılda geçen hikâye, totalitarizmin başgösterdiği, aynı zamanda bilim ve teknolojideki ilerlemenin bir sonucu olarak, matematiğin toplumsal yaşayışın her aşamasına, her unsuruna işlediği ve insanın mekanikleştiği karanlık bir düzeni resmetmektedir. Böylelikle eser, ütopik değil, distopik bir nitelik taşımaktadır. Bu çalışmada, Orwell, Huxley gibi isimleri etkileyen Zamyatin'in Biz'inde sunulan distopik gelecek kurgusu tartışılmaya çalışılacaktır.