KLASİK DÖNEM OSMANLI MUHASİPLERİNİN CEBİRSEL PROBLEMLERE YAKLAŞIMI: CÂMİʻU’L-HİSÂB ÖRNEĞİ

Özet

Bu çalışmada, muhasip Yusuf bin Kemal el-Bursevî’nin Câmiʻu’l-Hisâb isimlieserindeki cebirsel problemlerin analizi yapılarak, müellifinin Osmanlı matema-tiğindeki önemini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda, ilk bölümde “ce-bir ve mukabele”nin tarihsel arkaplanından bahsedilmiştir. İkinci bölümde isesöz konusu eser muhtemel kaynakları ile tanıtılarak, konuya yapılan katkılar önplana çıkarılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, eserin “cebir ve mukabele”yleilgili bazı problemlerinin matematiksel çözümlemesine yer verilmiştir. Bu prob-lemlerle ilgili olarak, üzerinde çalışılan metinlerin edisyon kritiği, çalışmamızıneklerinde mevcuttur. Söz konusu bölümlerde çizilen çerçeve dikkate alınarakbir değerlendirme yapılmış ve özelllikle klasik dönem Osmanlı muhasebe mate-matiği eserleri kapsamında konuyla ilgili gelişmelerin dikkat çekici boyutlarınaişaret edilmiştir.