MÜZİK-SAĞLIK-TOPLUM İLİŞKİSİ: EDİRNE SULTAN II. BAYEZİD DARÜŞŞİFASI ÖRNEĞİ

MUSlC-HEALTH-SOCIETY RELATIONSHIP: THE SAMPLE OF EDIRNE SULTAN BAYEZID II HOSPITAL

Özet

Sağlık ve hastalık olgusu toplumdan topluma tarih boyunca değişmiştir. Hertoplum, gelenekleri, kurumsal yapıları ve sosyal ilişkileri çerçevesinde sağlıkve hastalık olgusunu kendine özgü yanlar taşır biçimde değerlendirmiştir. Bubakımdan toplumların geçirdiği değişiklikler sağlık ve hastalık kavrayışını dadeğiştirmiştir. Öyle ki bir dönemde hastalık olarak nitelendirilen bir durum son-raki dönemlerde hastalık olarak görülmemiştir.Özellikle toplumsal ilişkilerin fiziki koşullar nedeniyle sınırlı olarak gerçekleşti-ği dönemlerde sağlık ve hastalığa ilişkin farklı yaklaşımlar daha da belirginleşir.Toplumların hastalık ve sağlığa yönelik farklı tutum ve yaklaşımlarının somutörnekleri tedavi süreçlerinde belirgin biçimde ortaya çıkar. Çünkü hastalık duru-munda seçilen tedavi şekilleri toplumsal yapının izlerini taşır. Toplumsal yapıyabağlı olarak farklı toplumlarda bazı hastalıkların hastalık olarak bile nitelendiril-mediği ya da aynı hastalığa farklı tedavilerin uygulandığı görülür. Bu çalışmadada benzer şekilde geçmiş dönemlerde kimi toplumlarda hastalık olarak nitelen-dirilmeyen, bu nedenle de tedavisi öngörülmeyen zihinsel hastalıklar eksenindemüzik, sağlık ve toplum ilişkisi üzerinde durulacaktır. Bu ilişki, Osmanlı dö-neminde zihinsel hastalıkların müzikle tedavi edildiği bir kurum olan EdirneDarüşşifası örneğiyle ele alınacaktır.

Abstract

Almost in every society the phenomenon of health and illness has changed historically. Societies has perceived health and illness phenomenon depending on their characteristics and within the context their traditions, istitutional structures and social relations. In this regard it maybe asserted that, alteration of a society causes alteration in viewing health and illness. So that health and illness phenomenon and conception have varied from period to period in the history. When social relations have been limited according to social and physical/natural obstacles, different approaches to health and illness phenomenon have become more visible. Consequently, there may be striking examples about health and illness phenomenon in the treatment process. Therefore, selected treatment processes carry the traces of the social structure. Thus there are diseases, which are not considered as diseases in particular societies and a number of or different treatments are applied to the same disease. In this study, the relation of music with health and society will be emphasized in the context of mental illnesses. This relation will be discussed via example of Edirne Sultan Bayezid II Hospital in the Ottoman period.