Dergiler / KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi / 2020 / Cilt: 23 - Sayı: 2
Bowen Oranı Enerji Dengesi Yöntemiyle Buğday Su Tüketiminin Belirlenmesi
- Sayfa
- 544–553
- DOI
- —
Özet
Araştırmada, Çukurova yöresinde doğal yağış koşullarında yetiştirilenbuğday bitkisinin gerçek su tüketimi, Bowen oranı enerji dengesi (BREB)ve su bütçesi yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Buğdayın mevsimliksu tüketimi BREB yöntemiyle 477 mm, su bütçesi yöntemiyle 494 mmhesaplanmıştır. Sulanan buğday konusunda ise mevsimlik su tüketimi subütçesi yöntemiyle 708 mm hesaplanmıştır. Su bütçesi ile BREB yöntemikullanılarak elde edilen bitki su tüketimi değerleri arasında R2= 0.83 olandoğrusal bir ilişki bulunmuştur. Buğday bitkisine ilişkin bitki katsayıları(Kc), FAO-Penman-Monteith (PM) eşitliği kullanılarak hesaplanmıştır. Kcdeğerleri başlangıç, bitki gelişimi, mevsim ortası ve mevsim sonudönemleri için, sırasıyla 0.55, 0.98, 1.47 ve 0.77 olarak hesaplanmıştır.Denemede dane verimi değerleri susuz ve sulanan konuda sırasıyla 661 ve551 kg.da-1; kuru madde miktarı 1611 ve 1645 kg.da-1 olarak eldeedilmiştir. Su kullanma randımanları ise, kuru madde esasına göre(WUEb) susuz ve sulanan konuda sırasıyla 3.38 ve 3.45 g.m-2.mm-1; verimesasına göre (WUEy) 1.39 ve 1.15 g.m-2.mm-1 olarak hesaplanmıştır. Hasatindeksi (HI) değerleri ise, susuz ve sulanan konuda, sırasıyla 0.44 ve 0.34olarak hesaplanmıştır. Yapılan varyans analiz sonuçlarına göre anılankonuların kuru madde miktarı ve dane verimi değerleri arasındaistatistiksel anlamda bir fark bulunmamıştır.
Abstract
The actual evapotranspiration of rainfed wheat was determined by using Bowen ratio energy balance and water balance methods under Çukurova region conditions. The seasonal evapotranspiration of rainfed wheat was 477 and 494 mm for BREB and water budget methods, respectively. The seasonal evapotranspiration of wheat under irrigated conditions was calculated as 708 mm by using water budget method. A linear correlation (R2= 0.83) was found between the evapotranspiration obtained by water budget and Bowen Ratio energy balance methods. The single crop coefficients (Kc) for wheat were determined by using the FAO Penman-Monteith equation. The seasonal Kc values were calculated as 0.55, 0.98, 1.47 and 0.77 for initial, crop development, mid-season and maturity periods, respectively. The grain yield was 661 and 551 kg.da-1; the biomass was 1611 and 1645 kg.da-1 under rainfed and irrigated conditions, respectively. The biomass water use efficiency (WUEb) was 3.38 and 3.45 g.m-2.mm-1 whereas grain yield water use efficiency (WUEy) was 1.39 and 1.15 g.m-2.mm-1 for rainfed and irrigated conditions, respectively. Harvest index (HI) was 0.44 and 0.34 for rainfed and irrigated conditions, respectively. On the basis of the rainfed and irrigated conditions, there were no significant differences between grain yield and biomass values according to the variance analysis.