Pamukta (Gossypium hirsutum L.) Yatay ve Dikey Çiçeklenme Aralıklarının Kalıtımı

Heritability of Vertical and Horizontal Flowering Intervals in Cotton (Gossypium hirsutum L.)

Özet

Pamukta çok sayıda erkencilik özelliği kullanılmaktadır. Yatay(YÇA) ve dikey çiçeklenme aralığı (DÇA), bu özelliklerden ikisidir. Buçalışma, YÇA ve DÇA kalıtımı (H ve h2) ile ebeveynlerin genel (GUY),melezlerin ise özel uyuşma yeteneğini (ÖUY) belirlemek amacıylaKahramanmaraş’ta yürütülmüştür. 2010 yılında, geçci ve orta erkencidört pamuk çeşidi ana, erkenci iki çeşit ise baba olarak kullanılmış veLine x Tester analiz yöntemine uygun melezlemeyle sekiz F1kombinasyonu geliştirilmiştir. 2011 yılında da ebeveynler ile melezler26 Nisan ve 04 Haziran tarihlerinde, tesadüf blokları denemedeseninde, üç tekerrürlü ekilmiştir. Çalışma sonucunda, genotiplerönemli ve özelliklerin kalıtımı yüksek bulunurken, YÇA 4.99, DÇA ise2.86 gün olmuş ve ekim zamanı geciktikçe YÇA ortalama % -13.99,DÇA ise % -8.36 azalmıştır. Furkan ve Primera çeşitleri çok önemliGUY’ne sahip olurken, melezlerin ÖUY önemsiz bulunmuştur.YÇA’nın kalıtımı, ekim zamanından etkilenmemiş, DÇA kalıtımı isegeç ekimde yükselmiştir. Bu durum, eklemeli gen etkisinin yüksekliğive üstün dominantlıktan kaynaklanırken, çok sayıda özelliğinetkilediği kütlü verimi, ekim geciktikçe ebeveynlerde % -44.39,melezlerde ise % -37.91 oranında azalmıştır.

Abstract

Many characters are use in cotton to determine of earliness. Horizontal flowering interval (HFI) and vertical flowering interval (VFI) are two of them. The objectives of this study were to estimate the combining ability of the parents (GCA) and hybrids (SCA), and heritability (H and h2) of HFI and VFI traits in Kahramanmaraş. İn study, while four cotton cultivars were used as lines, two cultivars used as testers, and eight F1 combinations were developed by hybridization with Line x Tester method in 2010. Then, in 2011, Genotypes were planted in randomized block design with three replications in 26th April and 04th June. At the end of the study, while the HFI and VFI means were determined 4.99 and 2.86 days, it was determined that genotypes were found very important, and heritability of the HFI and VFI was found high. Moreover, in study, where the sowing time was important, the mean HFI and VFI of genotypes decreased by -13.99% and -8.36%. While Furkan and Primera had had very important GCA, the SCA of hybrids were found insignificant. In addition, while the inheritance of the HFI wasn't affected by the sowing time, when the sown delayed, the VFI was affected and increased by additive superior dominance genetic effects. On the other hand, while the yield which affected by much properties was reduced when the planting was delayed, yield of the parents and offspring decreased by -44.39% and -37.91%, respectively.