Dergiler / KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi / 2021 / Cilt: 24 - Sayı: 2

Uluköy ve Alemşah Sulama Göletleri(Çanakkale-Türkiye) Sedimentlerinin Ağır Metal Kirliliği Bakımından İncelenmesi

Investigation of Uluköy and Alemsah Earth-Fill Dam(Canakkale-Turkey) Sediments in terms of Heavy Metal Pollution

Sayfa
372–378
DOI
—

Özet

Bu çalışmada, Çanakkale Ezine’de bulunan Uluköy ve Alemşahgöletleri sedimentlerinin bazı fiziko-kimyasal özelliklerinin ve ağırmetal konsantrasyonlarının belirlenmesi ve farklı ekolojik riskindislerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Alanınbelirlenmesi, örneklerin alınması ve analizlerin gerçekleştirilmesi(Nisan 2019-Nisan 2020) tarihleri arasında bir yıllık bir süreç içindegerçekleştirilmiştir. Sediment örneklerinde tekstür, pH, elektrikseliletkenlik, kireç, organik karbon ile ağır metal konsantrasyonlarıbelirlenmiştir. İlaveten sedimentlerdeki ağır metallerin kirlenmeindisleri de (zenginleşme faktörü, jeobirikim indeksi ve kirlilik yükindeksi) saptanmıştır. Ağır metallerin zenginleşme faktörü Uluköysulama göletinde Cu>Pb>Zn>Mn>Cr>Ni iken Alemşah sulamagöletinde ise Cu>Pb>Zn>Mn>Cr=Ni sıralamasında belirlenmiştir.Uluköy sulama göletinde jeobirikim indeksi Fe için 8.55, Mn için 4.82,Cr için 3.06; Alemşah sulama göletinde ise Fe için 8.72, Mn için 5.13,Cr için 3.22 ve Zn için 3.12 olarak saptanmıştır. Hem Uluköy hem deAlemşah sulama göletleri sedimentlerinde ağır metallerce kirlenmesaptanamamıştır. Kaynakların sürdürülebilir ve etkin kullanılmasıiçin bu tür izleme ve değerlendirme çalışmalarına önem verilmesiönerilmektedir.

Abstract

Objective of this study was to determine some physico-chemical properties and heavy metal concentrations of Uluköy and Alemşah pond sediments and to evaluate them based on different ecological risk indices in Çanakkale Ezine. Within the time frame of one year (from April of 2019 to April 2020), the decided study area were constructed, samples were collected and the data analysis were performed. Texture, pH, electrical conductivity, lime and organic carbon content, heavy metal concentrations of sediment samples were determined. Pollution indices of sediment heavy metals (enrichment factor, geoaccumulation index, pollution load index) were also determined. Heavy metal enrichment factors were ordered as Cu>Pb>Zn>Mn>Cr>Ni in Uluköy dam and as Cu>Pb>Zn>Mn>Cr=Ni in Alemşah dam. In Uluköy dam, geoaccumulation index was identified as 8.55, 4.82, and 3.06 for Fe, Mn, and Cr, respectively. In Alemşah dam, however, this value was 8.72, 5.13, 3.22 and 3.12 for Fe, Mn, Cr, and Zn, respectively. Heavy metal pollution was not detected in sediment samples of both dams. It was concluded that more of monitoring and assessment studies should be recommended for effective and sustainable use of natural resources.