Dergiler / Veteriner Cerrahi Dergisi / 2004 / Cilt: 10 - Sayı: 1
Burdur yöresi koyunlarında ayak hastalıklarının dağılımı ve çevresel faktörler yönünden değerlendirilmesi
- Sayfa
- 5–12
- DOI
- —
Özet
Burdur bölgesinde yetiştirilen koyunlarda oluşan ayak hastalıklarının klinik ve radyolojik muayene teknikleri ile belirlendiği bu çalışmada, mera döneminde 4121 ve ağıl döneminde 4931 baş olmak üzere toplam 9052 koyun incelendi. Her iki dönem birlikte dikkate alındığında, koyunlardan 1476'sında (% 16,30) ayak hastalığı belirlendi. Teşhis edilen hastalıklar içinde boynuz tırnak deformasyonları (% 13,46) ve piyeten'in (% 2,55) en sık karşılaşılan olgular olduğu dikkati çekti. Ayak hastalık-larının mevsimlere göre dağılımları incelendiğinde; sinu-sitis interdigitalis olgularının tümünün, fîssura ungulae olgularının % 76,9'unun ve boynuz tırnak deformasyonu olgularının % 38,5'inin sonbaharda; piyeten olgularının tümünün, boynuz tırnak deformasyonu olgularının ,. % 61,5'inin ve fissura ungulae olgularının % 23, l'inin de ilkbaharda gözlendiği belirlendi. Muayene edilen koyun ırkları arasında ayak hastalığı oranının, Sakız ırkı koyunlarda % 13,40; İvesi ırkı koyunlarda % 15,97; Akkaraman ırkı koyunlarda % 16,57 ve Merinos ırkı koyunlarda % 19,60 olduğu tespit edildi. Yapılan radyografık incelemelerde, kronik piyeten'li olgularda ^bilateral phâlangeal kemiklerde osteofıter üremeler, art. interphalangeâ proximalis'te ankiloz ve phalanx tertia'da osîeoliz oluşumu gözlendi. Ziyaret edilen sürüler arasında piyeten aşısı uygulanma oranı % 20,93 olarak belirlendi ve aşı uygulanan sürülerden 2'sinde piyeten hastalığı tespit edildi. Yöre toprağının kalsiyum, magnez- yum, fosfor, demir, mangan ve bakır gibi elementler yönünden yeterli düzeylere sahip olduğu ancak, 8 meranın 7'sinde toprak çinko miktarının yetersiz olduğu belirlendi. Bölgenin yıllık meteorolojik verileri incelen-diğinde; piyeten hastalığının görüldüğü dönemde toplam yağış miktarları ile ortalama nem oranının yüksek, ortalama hava sıcaklığının da düşük olduğu gözlendi. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Burdur bölge-sinde yetiştirilen koyunlarda, ayak hastalıkları oranının, rapor edilen diğer Anadolu bölgelerine göre düşük olduğu kanısına varıldı.
Abstract
To evaluate the foot diseases of sheep at Burdur province, a total of 9052 sheep (4121 sheep in pasture season and 4931 sheep in pen season) were examined clinically and radiologically. The prevalence of foot diseases was 16.30% (1476 sheep) when both seasons were taken into account. Claw deformations (13.46%) and footrot (2.55%) were dominant disorders. By evaluating the diagnosed diseases in seasonal distribution; it was recorded that all of the sinusitis interdigitalis cases, 76.9 percent of hoof cracks and 38.5 percent of claw deformations were in autumn and, all of the footrot cases, 61.5 percent of claw deformations and 23.1 percent of the hoof cracks were in spring. The rate of foot disorders in examined sheep breeds was determined as 13.40% in Sakız, 15.97% in Avassi, 16.57% in Akkaraman and 19.60% in Merinos. Bilaterally localized osteophytes in phâlangeal bones, ankylotic changes in proximal interphalangeal joint and osteolysis in pedal bones were observed in radiographic controls of the chronic footrot cases. Vaccination rate against footrot in flocks was 20.93% and footrot was observed in two vaccinated flocks. The mineral analyses of pasture soil of the flocks indicated that the levels of calcium, magnessium, phosphore, iron, manganese and copper were sufficient but the zinc levels of 7 pasture soils were insufficient or near to insufficiency. It was find out that total rainfall scores and average humidity were high and temperature was low during the time period that footrot was observed. As an result of this study, it could be stated that foot disorders in sheep at Burdur province were low, comparing with the available reports of other Anatolian cities.