Türkiye’de Çevre Eğitimi Araştırmalarının İrdelenmesi: Yapılandırmacılık ya da Kuramsız Düşünme “İndoktrinasyon” mu?

Evaluation of Environmental Education Research Studies: Is Constructivism or Nontheoretical Thinking “Indoctrination”?

Özet

Bu çalışmada Çevre Eğitimi (ÇE) adı altında Türkiye’de yapılan ve Türkiye’deki hakemli dergilerde basılan 52 alan yazın araştırması ve 55 lisans üstü tez incelenmiştir. Benzer çalışmalar mevcut olsa da bu çalışmada incelenen araştırmaların yöntemleri, konuları, veri toplama yaklaşımları ve önerileri dışında, çalışmaların kuramsal çerçeveleri ve bulguları arasındaki bağları da irdelenmiştir. ÇE teriminin ülkemizdeki popülerliği artmakla birlikte Türk Eğitim sistemine damgasını vuran yapılandırmacılık ÇE çalışmalarını da etkilemiştir. Cinsiyete göre çevreye karşı duyarlılık, uygulanan mekân dışı öğretimin eğitime olumlu katkısı, yapılandırmacı yaklaşıma övgü vb. sonuçları araştırma bulgularında sıklıkla görmekteyiz. Ancak bu çalışmalardaki kuramsal çerçeve eksikliği, neden-sonuç ilişkisine ışık tutmamakta ve nasıl sorusunu yanıtsız bırakmaktadır. Bu araştırmada ise sıklıkla kullanılan yapılandırmacılığın ya da kuramsal çerçeve eksikliğinin indoktrinasyon olup olmadığı tartışılmaktadır. Umulan bu araştırmanın farklı akademik çevrelerde verimli bir tartışma kapısı açmasıdır.

Abstract

In the present study, 52 Environmental Education (EE) articles published in Turkish originated education journals and 55 unpublished theses were evaluated. Even if similar studies exist, in this study published documents are examined based on their research methodology, content, data collection approach, and suggestions. In addition to this, theoretical framework and the relationship between the findings of the published documents are evaluated. Beyond popularity of the EE, constructivism has also influenced EE research in Turkey. Female students are more environmentally conscious than male ones; post-test results show that the effect of out-door education is positive; when constructivist approach is used, participants grasp more proenvironmental attitudes and such findings are abundant. However, the lack of a theoretical framework of EE studies does not allow us to yield cause-affect connection clearly and explain how question research. In this paper, both frequently used constructivist approach and non-theoretical thinking in previously conducted studies is discussed whether this is an indoctrination. It is hoped that this paper opens a fruitful discussion ambiance in academic circles.