Dergiler / Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten / 2017 / Cilt: 65 - Sayı: 1

SÖZLÜ EDEBİYAT ÜRÜNÜ YAZMALARIN EDİSYON KRİTİK YÖNTEMİ İLE OKUNMASI: DEDE KORKUT ÖRNEĞİ

Reading Manuscript Works of Oral Literature with Edition Critical Method and the Sample of Dede Korkut

Sayfa
91–104
DOI
—

Özet

Kültür mirasımızın ilk elden kaynaklarından olan yazma eserlerin büyük kısmıyazarı belli olan, bir kısmı ise yazarı belli olmasa da telif veya başka kaynaklardanderlenerek yazıldığı anlaşılan eserlerdir. Yazma eserlerin önemli bir bölümü de sözlüedebiyattan gelen ve günün birinde yazıya geçirilmiş ve farklı zamanlarda kopyaedilerek çoğaltılmış eserlerdir. Sözlü geleneğe dayanan yazmalar kimi bir yazaraait olan kimi anonim özellik taşıyan eserlerdir. Telif yazma eserler ile sözlü kültüredayanan yazmaların farklı yönleri ve karakteristik özellikleri olacağını düşünmekyanlış olmasa gerek. İşte tam bu noktada söz konusu yazılı ve sözlü kültüre aityazmaların okunması ve metinlerinin tespitinde aynı yöntemlerle hareket edilmesibir sorun teşkil eder mi, şeklinde bir soru akla gelmektedir. Yani bilimsel metinokumalarında telif eserler için kullanılan edisyon kritik yönteminin sözlü geleneğedayanan yazmalar için de uygulanması uygun ve yeterli bir yöntem midir? İşte bumakalede edisyon kritik yönteminin bu konuda ne derece uygun ve yeterli olduğu /olabileceği tartışılmaktadır.

Abstract

Most of the manuscripts, which are the first-hand sources of our cultural heritage,authors are known while some works, although anonymous, are understood tobe written as compilation of copyright or other sources. An important part of theor different time periods. Some of the manuscripts of oral literature are ones whosewriter are known and some which have anonymous characteristics. It would not bewrong to say that copyrighted manuscripts and manuscripts of oral literature wouldhave different aspects and characteristic features. At this exact point, the questionof whether using the same method in reading and detection of texts in the givenmanuscripts and manuscripts of oral literature would pose a problem or not, arises.In other words, is it appropriate and sufficient to use the edition critical method,which is used for copyrighted works in scientific text reading, for manuscripts of oralliterature as well? In this article, it is discussed how appropriate and sufficient it is/would be to use edition critical method for this issue.

Anahtar kelimeler: Yazma eserler, telif eser, sözlü geleneğe dayanan anonim eser; yazar, anlatıcı, yazıcı, anlatıcı-yazıcı; edisyon kritik, metin okuma