Dergiler / Veteriner Bilimleri Dergisi . Eurasian Journal of Veterinary Sciences / 2005 / Cilt: 21 - Sayı: 3
Şanlıurfa Bölgesindeki safkan Arap kısraklarında dinoprost ile östrüs senkronizasyonu ve gebelik oranlarının araştırılması
- Sayfa
- 33–37
- DOI
- —
Özet
Sunulan çalışmada, diöstrüste tek doz uygulanan dinoprostun safkan Arap kısraklarında östrüs senkronizasyonu ve gebelik oranına etkisini araştırmak amaçlandı. Bu amaçla, Nisan-Mayıs ayları arasında, yaşları 5-12 arasında değişen, 35 adet fertil safkan Arap kısrak; 20'si uygulama, 15'i kontrol olmak üzere rasgele iki gruba ayrıldı. Kontrol grubu hiçbir uygulama yapılmadan östrüse gelen kısraklardan seçildi. Ayrıca dinoprost enjeksiyonu sırasındaki folliküi çapının östrüs ve ovulasyon zamanı üzerine etkisini araştırmak için uygulama grubundaki kısraklar follikül çapı $geq$ 20 mm (n:9) ve <20 mm (n:11) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Diöstrüsteki uygulama grubundaki kısraklara 10 mg dozda dinoprost im olarak enjekte edildi. Dinoprostun yan etkileri klinik olarak gözlendi. Östrüste olduğu aygır muayenesi, endometrial ödem ve folliküler gelişme ile tespit edilen kısraklar, ovulasyon şekilleninceye kadar gün aşırı olarak doğal aşımla tohumlandı. Uygulama grubundaki kısraklarda dinoprost enjeksiyonu sonrasında %90 oranında östrüs gözlendi. Yan etkilere karşı değerlendirilen puantaj ortalaması 2.45± 0.95 olarak belirlendi. Ovulasyon ve gebelik oranı ise sırasıyla uygulama grubunda %94, %65 kontrol grubunda %86, %54 olduğu ve aradaki farkların istatistiksel olarak önemli olmadığı saptandı. Dinoprost enjeksiyonu esnasında ovaryumlar üzerinde $geq$ 20 mm follikül bulunan kısraklarda enjeksiyon-östrüs ve östrüs-ovulasyon arası süreler sırasıyla 2.0±0.5, 4±1.2 gün iken, <20 mm folliküi grubundaki kısraklarda ise 4.6± 0.9, 5±1.06 gün oluğu tespit edildi. Gruplar arasındaki enjeksiyon-östrüs arası süre yönünden fark, istatistiksel olarak önemli (p<0.01) idi. Sonuç olarak; dinoprostun diöstrüs döneminde tek doz uygulamasıyla yüksek östrüs oluşma oranını elde edilebileceği, dinoprosta karşı terleme, ataksi ve sancı gibi çeşitli yan etkiler gözlense de bu yan etkilerin birkaç saat içinde ortadan kalktığı görüldü. Ayrıca dinoprost enjeksiyonu sırasında ovaryumlar üzerinde bulunan folliküi çapının, enjeksiyon ile östrüs oluşumu arasındaki süre üzerine önemli etkisinin olduğu, dinoprostun gebelik üzerine herhangi bir olumsuz etkisinin bulunmadığı, östrüs senkronizasyonu amacıyla kolaylıkla uygulanabileceği kanaatine varıldı.
Abstract
The aim of this study was to investigate the effect of single dose dinoprost on estrus synchronization and pregnancy rate in purebred Arabian mares during diestrous. Thirty-five purebred Arabian fertile mares, aged from 5 to 12 years were used between April and May. Animals were divided as treated with dinoprost group (n: 20) and control group (n: 15). Control group consisted of mares that had estrus spontaneously. Treated mares were divided into two groups according to their follicle size ( $geq$ 20 mm (n:9) and <20 mm (n:11)) detected by means of ultrasonography during dinoprost injection, the side effect score of dinoprost injection was evaluated clinically. The mares having estrus which were detected by means of teaser stallion, endometrial edema and follicular growth were bred naturally every other day until ovulation. In the treated mares, estrus rate was 90%. The side effect score due to intramuscular dinoprost injection was 2.45± 0.95. Ovulation and pregnancy rates were 94%, 65%, and 86%, 54%, in treatment and control groups, respectively. There was no statistically significant difference between treatment and control groups for ovulation and pregnancy rates. Dinoprost injection-estrus (day) and estrus-ovulation intervals (day) were 2.0±0.5, 4±1.2 and 4.6± 0.9, 5±1.06 in $geq$ 20 mm and <20 mm follicle size groups on their ovary during dinoprost injection, respectively. There was a statistically significant difference (p<0.01) between two follicle size (^20 mm and <20 mm) groups for the mean interval between injection and estrus. As a result, dinoprost synchronized the estrous at a high rate. The side effects such as sweating, colic and ataxia due to dinoprost disappeared within a few hours. However, variable ovulations times were obtained and follicle on the ovaries affected estrus due to dinoprost injection. Fertility was not impaired by this treatment. Dinoprost can be used easily for estrus synchronization.