Dergiler / Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi / 2018 / Cilt: 6 - Sayı: 12
Adana Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Bazı Pikan Cevizi Çeşitlerinde Çiçeklenme Zamanları ve Çiçek Tozu Özelliklerinin Belirlenmesi
- Sayfa
- 1795–1801
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada çiçeklenme açısından monoik bitki özelliği gösteren pikan cevizinde, Adana ekolojik koşullarında dişi ve erkek çiçeklerin fonksiyonel olma zamanlarının belirlenmesi ve çiçek tozu canlılık düzeyleri, normal gelişmiş çiçek tozu oranları ve çiçek tozu üretim miktarlarının saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada Coctaw, Comanche, Harris Super, Hastings, İdeal, Mahan, Royal, Shawnee, Texhan, Western ve Wichita olmak üzere 11 pikan cevizi çeşidi kullanılmıştır. Çiçeklenme zamanı yönünden denemeye alınan çeşitlerde homogami, protandri, kısmi protandri ve kısmi protogini özellikleri görülmüştür. Erkek ve dişi çiçeklerde çiçeklenme zamanları 2016 yılında 3-20 Mayıs, 2017 yılında ise 30 Nisan-18 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Çiçek tozu canlılık değerleri tüm çeşitlerde oldukça yüksek düzeylerde bulunmuş, ancak 2017 yılında 2016 yılına göre biraz daha düşük düzeylerde olduğu belirlenmiştir. Çiçek tozu canlılık değerlerinin her iki yılda da en düşük Hastings çeşidinden (%60,0 ve %61,6), en yüksek ise 2016 yılında Shawnee (%89,1) ve 2017 yılında Mahan (%87,7) çeşitlerinden elde edildiği saptanmıştır. Tüm çeşitler için normal gelişmiş çiçek tozu oranları yeterli bulunmuş olup, söz konusu değerlerin 2016 yılında %92,30 ile %98,42 arasında, 2017 yılında ise %90,20 ile %97,24 arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Çiçek tozu üretim miktarları bakımından ise çeşitlere göre önemli düzeyde farklılıklar bulunmuştur. Bir salkımdaki çiçek tozu sayısı 2016 yılında 3.512.382 ile 11.097.407 adet arasında, 2017 yılında ise 6.101.233 ile 14.958.453 adet arasında değişmiştir.
Abstract
The aim of this study is to determine the functionality period of pistillate and staminate flower types and the pollen viability and normally developed pollen rates with pollen production in staminate flowers of monoecious pecan nut cultivars in Adana ecological conditions. In the study, 11 pecan nut cultivars named as Coctaw, Comanche, Harris Super, Hastings, Ideal, Mahan, Royal, Shawnee, Texhan, Western and Wichita were used. Flowering periods of evaluated cultivars were determined as homogamous, protandrous, partially protandrous and partially protogynous. The flowering dates occur between 3 rd -20 th May in 2016 and 30 th April-18 th May in 2017. The pollen viability rates were found to be quite high in all cultivars, but in 2017 the rates were lower than 2016. The lowest pollen viability rates were obtained from Hastings in 2016 and 2017 (60.0% and 61.6%) respectively and the highest rates were in Shawnee (89.1%) at 2016 and in Mahan (87.7%) at 2017. Normally developed pollen rates were adequate for all cultivars and the rates were differed between 92.30% and 98.42% in 2016, and 90.20% 97.24% in 2017. The differences between cultivars in terms of pollen production were significantly important. The pollen number in one catkin was found between 3.512.382 and 11.097.407 at 2016 and 6.101.233 and 14.958.453 at 2017.