Dergiler / Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi / 2017 / Cilt: 5 - Sayı: 12

Husbandry and Sustainability of Water Buffaloes in Turkey#

Türkiye’de Manda Yetiştiriciliği ve Sürdürülebilirliği

Sayfa
1673–1682
DOI
—

Özet

Türkiye'deki mandalar, nehir mandalarının alt grubu olan Akdeniz mandalarından köken almakta ve Anadolu mandası olarak adlandırılmaktadır. Türkiye' de 1980 yıllarda bir milyon manda varlığı varken, 2007 yılında 85.000 bine kadar düşmüştür. Son yıllarda manda yetiştiriciliğinde teşviklerin uygulanmasıyla birlikte manda varlığı 143.073 baş olmuştur. Türkiye'de manda yetiştiriciliği; Karadeniz, Marmara ve İç Anadolu bölgelerinde yoğun olarak yapılmaktadır. En çok manda sayısına sahip iller Samsun, Diyarbakır, İstanbul, Tokat, Bitlis, Muş, Afyon, Kayseri, Sivas ve Amasya olarak sıralanmaktadır. Yaygın yetiştirme biçimi küçük aile işletmeleri şeklinde, aile tüketimi için ve ortalama 1-5 başlıktır. Kapalı ahır besisi için oluşturulan sürülerde 50-100 başlık büyüklüğe ulaşılır. Geçmişte sadece bataklık veya su kenarlarında yapılan manda yetiştiriciliği günümüzde modern işletmelerde de yapılmaktadır. Türkiye'de mandalarının genel olarak rengi siyah olup, yay boynuz denilen geriye kavisli biçimde boynuzludur. Anadolu Mandalarının çevre şartları ve bakım beslemeye göre değişmekle birlikte laktasyon süt miktarları 800-1100 kg, laktasyon uzunluğu da 180-280 gün arasında değişiklik göstermektedir. Yetişkin manda ağırlıkları 411-518 kg arasındadır. Mandaların ilk malaklama yaşı 32-43 ay arası olup, bir manda için toplam ömürde 5-10 laktasyon dönemi söz konusudur. Ergin dişi mandalarda cidago yüksekliği yaklaşık 135 cm olarak ifade edilmektedir. Malaklar annelerini genelde 3-4 ay emmektedirler. Köy şartlarında sağım genellikle elle ve günde iki defa yapmaktadırlar.

Abstract

Water buffaloes in Turkey originate from Mediterranean Water Buffaloes, a subgroup of river water buffaloes and are known as Anatolian Water Buffalo. During the 1970’s the number of water buffaloes in Turkey was one million, but in 2010 this figure dropped to about 85.000. Thanks to the incentives introduced for water buffalo husbandry in recent years, the water buffalo population has risen to 143.073 heads. Water buffalo husbandry in Turkey is performed in some provinces of the Black Sea, Marmara and Central Anatolian Regions. The provinces with the highest amount of water buffalo existence are listed as Samsun, Diyarbakır, Istanbul, Tokat, Bitlis, Muş, Afyon, Kayseri, Sivas and Amasya. Breeding style in Turkey is in the form small family business, with an average of 1-5 animals per enterprise. Family enterprises are keeping water buffaloes for their own consumption. Mostly breeding in modern enterprises formed for indoor barn breeding, the size of the herds is around 50 to 100 heads. Being done only at swamps or waterfronts in the past, water buffalo husbandry increasingly takes place in modern facilities nowadays. The colour of Anatolian Water Buffaloes is generally black and their horns curved backwards, are called arch horns in Turkey. The lactation milk yield and lactation length in Anatolian Water Buffaloes are between 800 and 1100 kg and about 180-280 days respectively. It is demonstrated that they varied according to effects of environmental factors, care and feeding. Adult water buffalo’s live weight is about 411- 518 kg. The first insemination age of water buffalo is 32 to 43 months and during a lifespan the number of lactation periods is 5 to 10. For adult water buffalo at withers the height of females is being expressed as around 135 cm. Calves are generally breastfed for 3-4 months. Generally, water buffaloes are milked twice a day in the village farms by hand.