Karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench)’da Morfolojik Varyabilite

Özet

Karabuğdayda olgunlaşma alt dallardan başlar, yukarıya doğru devam eder ve hasat döneminde bitki üzerinde çiçekler, yeşil ve kahverengi taneler aynı anda bulunabilir. Bu yüzden homojen bir olgunlaşma olmaz ve verim düşer. Bu çalışma karabuğdayda tane verimi ve tanede mineral besin içeriğindeki değişime bitki morfolojisinin (ana gövde-dal, orta dallar ve alt dallar) etkisini araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Tarla denemesi 2014 ve 2015 yıllarında Isparta koşullarında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuş ve Aktaş karabuğday çeşidi kullanılmıştır. Karabuğdayın ana dal, orta ve alt dallardaki tane verimi ve bunların verime katkısı her iki yılda da istatistiksel olarak önemli olmuştur. Bitki morfolojisine göre, 2014 ve 2015 yıllarında sırasıyla en yüksek tane verimi 1,548 ve 1,579 g/bitki ve tek bitki verimine en yüksek katkı sırasıyla, %40,72 ve %38,61 alt dallarda belirlenmiştir. En düşük değerler ise ana gövdeden elde edilmiştir. Karabuğdayda uygun hasat zamanı olarak verime katkısı en fazla olan alt ve orta dallardaki taneler tamamen olgunlaştığı (kahverengi tohumlar) dönem önerilebilir. Karabuğdayın mineral besin içeriği bitki morfolojisine göre değişmiş ve genel olarak K ve Mn dışında en yüksek değerler ana dalda belirlenmiştir.

Abstract

Maturity in buckwheat begins successively from bottom stems to up and the flowers, green and mature grains are present on the plants in harvest period. Therefore, there isn’t homogeny a ripening, and yield decreases. This study was conducted to investigate effect of plant morphology (main stem-branch, middle-branches and sub-branches) on change of the yield and its mineral nutrient contents in buckwheat. The field experiments were arranged according to a randomized complete block design with three replications in the 2014 and 2015 years in Isparta ecological conditions and using Aktaş buckwheat cultivar. The grain yield in main stem-branch, middle-branches and sub-branches and contribution at yield of these of buckwheat were statistically significant in the both years. According to plant morphology, the highest grain yield in per plant 1.548 and 1.579 g/plant, respectively, and the highest contribution to per plant yield 40.72% and 38.61%, respectively, were determined in sub-branches. The lowest values were obtained from main stem-branch. It could be advised that the optimal harvest time full matured (brown seeds) of the seeds on the lower and middle lateral branches the highest contributed on yield in buckwheat. The mineral nutrition contents varied according to plant morphology, and the highest values, except for K and Mn, were determined in the main stem-branch.