Van Gölü Havzası Fasulye Genotipleri (Phaseolus vulgaris L.) Arasındaki Genetik Çeşitliliğin Fenotipik ve Moleküler Yöntemlerle Belirlenmesi

Determination of Genetic Diversity Using Phenotypic and Molecular Methods among Bean Genotypes (Phaseolus vulgaris L.) in Lake Van Basin

Özet

Van Gölü havzasının değişik yörelerinden toplanmış olan 95 fasulye genotipinin genetik akrabalık ilişkileri hem fenotipik hem de moleküler yöntemlerle incelenmiştir. Fenotipik yöntemde, 71 adet morfolojik özellik incelenmiş ve bunlar arasında yüksek korelasyon gösterenler değerlendirme dışı bırakılarak fasulye genotiplerine ait 61 adet ölçüm veya gözlemden yararlanılmış; moleküler yöntemde ise 28 primerden elde edilen 219 adet polimorfik ISSR belirteci ve 10 primerden elde edilen 76 adet polimorfik RAPD belirteci kullanılmıştır. Fasulye genotipleri arasındaki genetik akrabalık dereceleri, fenotipik ve moleküler veriler kullanılarak elde edilen değişik matrislerden (Öklid ve Jaccard katsayı matrisleri) dendrogram oluşturularak incelenmiştir. Fenotipik olarak incelenen genotiplerin %69,5’inin Güney Amerika (Andean) ve %30,5’inin Orta Amerika (Mesoamerican) orijinli olduğu ve genotipler arasında yüksek genetik çeşitliliğin olduğu saptanmıştır. Fenotipik ve moleküler verilerin birlikte incelenmesi sonucunda, Güney Amerika ve Orta Amerika orijinli genotiplerin; bodur ve sırık genotiplerin; beyaz, diğer tek renkli ve çok renkli tohumlara sahip genotiplerin ayrı kümelenmelerde yer aldıkları gözlenmiştir.

Abstract

The genetic relationships among 95 bean genotypes collected from different districts of Lake-Van Basin were determined by both phenotypic and molecular markers. In the phenotypic method, 71 morphological traits were examined and those with high correlations were excluded from the evaluation; then 61 measurements or observations of bean genotypes were employed. In the molecular method, 219 polymorphic ISSR markers obtained from 28 primers and 76 polymorphic RAPD markers obtained from 10 primers wereemployed. The genetic relationships among the bean genotypes were studied by examining dendrogram resulted from Euclidean distance obtained from phenotypic data and Euclidean distance and Jaccard’s coefficient obtained from molecular data.In the phenotypic characterization, the genotypes were originated 69.5 % to South America (Andean) and 30.5 % to Central America (Mesoamerican), and there were high genetic diversity among the genotypes.In the evaluation of combined phenotypic and molecular data, it wasobserved that the genotypes originated from Andean and Mesoamerican; dwarf and climbing genotypes; genotypes with white, other one-colored, and mottled seeds were clustered separately.