Determination of Effects of Different Sowing Frequencies in Bread Wheat (Triticum aestivum L.) Varieties to Yield and Yield Components

Ekmeklik Buğdayda (Triticum aestivum L.) Farklı Ekim Sıklıklarının Verim ve Verim Bileşenleri Üzerine Etkisinin Belirlenmesi

Özet

In wheat cultivation, sowing frequency is one of the crucial agronomic applications affecting grain yield. The aim of the research was to determine the effects of application of different sowing frequency (350, 500, 650 and 800 seeds m-2) for bread wheat cultivars (Alpu 01, Atay 85, Bezostaja 1, Harmankaya 99, Sönmez 01 and Sultan 95) on yield and yield components. Trials was carried out in Transitional Zone Agricultural Research Institute Eskişehir central campus fields during at 2012- 13 and 2013-14 crop seasons in irrigated and rain fed conditions with 3 replications in randomized complete blocks design. In this study, the factors such as grain yield, number of spike per square meter, spike length, number of grain per spike, weight of grain per spike and harvest index were examined in terms of sowing frequency applications and cultivars in both conditions. As a result, the maximum grain yield was obtained from 650 seeds m-2 in rainfed conditions and this value was obtained from the application 500 seeds m-2 in irrigated conditions. Harmankaya_99 variety reached the highest values in terms of grain yield in both conditions and followed this by Alpu01 variety. In both conditions spike length, number of grain per spike, weight of grain per spike and harvest index parameters decreased inversely with increasing sowing frequency, while the number of spike number per square meter increased in direct proportion to increased sowing frequency. In rainfed conditions while there was a positive correlation between the grain yield with number of spike per square meter and harvest index, there was negative correlation among grain yield with spike length, number of grain per spike and weight of grain per spike. There was found significant positive correlation between grain yield with spike length and harvest index in irrigated conditions.

Abstract

Buğday tarımında ekim sıklığı, tane verimi etkileyen önemli agronomik uygulamalardan biridir. Araştırmanın amacı, ekmeklik buğday çeşitlerinde (Alpu01, Atay85, Bezostaja1, Harmankaya99, Sönmez01 ve Sultan95) farklı ekim sıklığı uygulamalarının (350, 500, 650 ve 800 tohum m-2 ) verim ve verim bileşenleri üzerine etkisinin belirlenmesidir. Denemeler 2012-2013 ve 2013-2014 ürün yıllarında Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Merkez Sultanönü yerleşkesinde sulu ve kuru (yağmura bağımlı) koşullarda tesadüf bloklarında faktöriyel deseninde 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Bu çalışmada her iki koşulda da ekim sıklığı uygulamaları ve çeşitler açısından tane verim, metrekarede başak sayısı, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı ve hasat indeksi gibi unsurlar incelenmiştir. Sonuç olarak ekim sıklığı uygulamalarından en yüksek tane verimi kuru koşullarda 650 tohum m-2 uygulamasından; sulu koşullarda ise 500 tohum m-2 uygulamasından alınmıştır. Çeşitler değerlendirildiğinde her iki koşulda da tane verim açısından en yüksek değerlere Harmankaya99 çeşidi ulaşırken, bunu Alpu01 çeşidi takip etmiştir. Gerek sulu gerekse kuru koşullarda başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı ve hasat indeksi değerleri artan ekim sıklığı ile ters orantılı olarak azalırken, metrekarede başak sayısı artan ekim sıklığı ile doğru orantılı olarak artış göstermiştir. Araştırmada kuru koşullarda tane verim ile metrekarede başak sayısı ve hasat indeksi arasında pozitif korelasyon bulunurken başak uzunluğu, başakta tane sayısı ve başakta tane ağırlığı arasında negatif korelasyon önemli bulunmuştur. Sulu koşullarda ise tane verim ile başak uzunluğu ve hasat indeksi arasında pozitif korelasyon önemli bulunmuştur.