Gıda Atıklarından Biyoaktif Peptitlerin Geri Kazanımı ve Biyoyararlanım Özellikleri

Recovery of Bioactive Peptides from Food Wastes and Their Bioavailability Properties

Özet

Küresel kentleşme ve nüfus artışı, gıda atık yönetimini zorlaştırmakta ve atıkların kontrolsüz bir şekilde birikmesine neden olmaktadır. Gıda üretim ve tedarik zinciri boyunca oluşan atıkların yüksek protein içeriklerinden dolayı doğru ve etkin bir şekilde kullanımının ve geri dönüşümünün sağlanması hem ülkemizde hem de tüm dünyada her geçen gün önem kazanmaktadır. Gıda endüstrisinde açığa çıkan yan ürünlerin değerlendirilmesi, yeni fonksiyonel ürünlerin geliştirilmesi ve endüstriyel boyutta daha büyük bir ekonomik getiri sağlaması açısından önemlidir. Bu doğrultuda proteince zengin bitkisel ve hayvansal atıklardan elde edilen biyoaktif peptitler ön plana çıkmaktadır. Biyoaktif peptitler fonksiyonel özellikler göstermeleri nedeniyle insan sağlığı açısından da büyük öneme sahiptir. Bu derleme kapsamında proteince zengin gıda atıklarından elde edilen biyoaktif peptitlerin fonksiyonel özellikleri ve insan gastrointestinal sisteminde sergiledikleri biyoyararlanım mekanizmaları üzerinde durulmuştur.

Abstract

Global urbanization and population growth obstruct the food waste management and cause uncontrolled accumulation of wastes. Ensuring the correct and efficient use and recycling of wastes having high protein content and generated throughout the food production and supply chain is becoming more important both in our country and all over the world. The evaluation of by-products released in the food industry is important for the development of new functional products and for greater economic rate of return on industrial scale. In this respect, bioactive peptides obtained from plant/animal wastes and rich in protein come into prominence. Bioactive peptides are also of great importance for human health because of their functional properties. In this review, functional properties of bioactive peptides obtained from protein-rich food wastes and their bioavailability mechanisms in human gastrointestinal system are discussed.