Deri Fabrikası Atık Sularının Ağır Metal İçeriğinin Belirlenmesi

Özet

Bu çalışmada deri fabrikası atık sularının Keban Baraj Gölü (Ağın mevkii)’nde meydana getirdiği ağır metal kirliliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda belirlenen istasyonlardan (deri fabrikası atık suları, atık suların Keban Baraj Gölü’ne karıştığı bölge ve açık bölge) aylık periyotlarla bir yıl boyunca su örneği alınmıştır. Alınan su örneklerinde bazı ağır metallerin (Cu, Fe, Zn, Cr, Ni, Cd, As ve Hg) konsantrasyonları tespit edilmiştir. Ağır metal konsantrasyonlarının sırasıyla; deri fabrikası atık sularında Cu=11,71-19,14; Fe=82,03-169,92; Zn=39,06-70,31; Cr=58,59-82,03; Ni=2,5-10,25; Cd=45-72,5 mg/L; As=43,57-76,0 ve Hg=0,42-0,76 µg/L; atık suların baraj gölüne karıştığı bölgede Cu=6,25-9,74; Fe=42,96-87,89; Zn=16,21-42,96; Cr=39,06- 58,59; Ni=1,22-7,25; Cd=23,75-45 mg/L; As=20,32-37,92 ve Hg=0,19-0,38 µg/L; açık bölgeden alınan su örneklerinde ise Cu=0,31-0,52; Fe=0,24-0,54; Zn=0,43-0,67; Cr=0,05-1,12; Ni=0,002- 0,004 ve Cd=0,009-0,02 mg/L arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Deri fabrikası atık suları ve atık suların baraj gölüne karıştığı bölgede ağır metal kirliliğinin çok fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu ağır metaller arasında en fazla biriken metal krom olmuştur. Her üç bölgede de en düşük konsantrasyonlar kış aylarında, en yüksek konsantrasyonlar ise yaz aylarında bulunmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen ağır metal değerleri; WHO, EC ve USEPA tarafından tatlı sular için verilen standartlarla karşılaştırılmıştır. Atık su ve atık suyun Baraj Gölü’ne karıştığı bölgeden alınan su örneklerindeki Cu, Fe, Zn, Cr ve Ni konsantrasyonlarının WHO, EC ve USEPA tarafından verilen standart değerlerin çok üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar deri fabrikası atık sularının Keban Baraj Gölü’nde ağır metal kirliliğine neden olduğunu göstermektedir.

Abstract

In this study, it is aimed to determine the heavy metal pollution caused by wastewaters of leather factory in Keban Dam Lake (Agın region). For this purpose, water samples were taken monthly during one year from the selected stations (wastewater of leather factory, wastewater discharged region and open water region). The concentrations of some heavy metals (Cu, Fe, Zn, Cr, Ni, Cd, As and Hg) were determined in water samples. The ranges of elements were found as Cu=11.71-19.14; Fe=82.03- 169.92; Zn=39.06-70.31; Cr=58.59-82.03; Ni=2.5-10.25; Cd=45-72.5 mg/L; As=43.57-76.0 and Hg=0.42-0.76 µg/L in wastewater; Cu=6.25-9.74; Fe=42.96-87.89; Zn=16,21-42,96; Cr=39,06-58.59; Ni=1.22-7.25; Cd=23.75-45.0 mg/L; As=20.32-37.92 and Hg=0.19-0.38 µg/L in discharged water to dam lake, Cu=0.31-0.52; Fe=0.24-0.54; Zn=0.43-0.67; Cr=0.05-1.12; Ni=0.002-0.004 and Cd=0.009- 0.02 mg/L in open water respectively. It has been determined that heavy metal pollution is very high in the wastewater of leather factory and discharged water to Dam Lake. Among these heavy metals, the most accumulated metal was chromium. In all three regions, the lowest concentrations were found in winter and the highest concentrations were found in summer. The results were compared with tolerable values for heavy metals provided from the WHO, EC and USEPA standards for freshwater. Cu, Fe, Zn, Cr and Ni concentrations in the wastewater and discharged water to the Dam Lake were found above the standard values given by WHO, EC and USEPA.