Dergiler / Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 4
Ege Bölgesinde Zeytin İşletmelerinin Maliyetleri ve Sorunları
- Sayfa
- 696–709
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmada Ege Bölgesinde zeytin yetiştiren tarım işletmelerinin mevcut yapısı, ürün maliyetleri ve sorunları ortaya konulmuştur. Araştırma alanı Ege Bölgesinde zeytin yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı Aydın, İzmir, Manisa ve Muğla illeri olup, araştırma verileri tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 152 adet işletmeden anket yöntemi ile elde edilmiştir. İşletmelerde işletme başına nüfusun gruplar itibariyle 3.19 ile 4.24 kişi arasında değiştiği belirlenirken bu değer işletmeler ortalamasında 3.66 kişi olarak hesaplanmıştır. İşletmeler ortalamasında okur-yazarlık oranı %95.88 ve ortalama öğrenim süresi 6.13 yıl olarak bulunmuştur. İşletme yöneticilerinin yaşı ortalamada 54.40 yıl ve öğrenim süresi 5.82 yıl olarak saptanmıştır. İşletmeler ortalamasında toplam kullanılan işgücü 442.54 EİG olarak bulunurken bunun %73.28’ini aile işgücünün oluşturduğu belirlenmiştir. İşletmeler ortalamasında toplam işletme arazisi 91.24 da’dır ve bu arazinin %64.54’ü zeytin arazisidir. Ham zeytin ürününün toplam üretim masrafları içerisinde değişken masrafların %47.17 ve sabit masrafların %52.83 oranında pay aldığı tespit edilmiştir. Değişken masraf unsurlarından hasat (%16.90) ve bakım (%13.06) masrafları ön plana çıkarken sabit masraflardan arazi kirası (%37.70) en önemli masraf kalemidir. İşletmelerde arazi büyüklükleri arttıkça ham zeytin, sofralık zeytin ve zeytinyağı maliyetlerinin azalış gösterdiği belirlenmiştir. Zeytincilik sektörünün geliştirilmesi için öncelikle işletme düzeyinde mevcut durum ve sorunların bilinmesi, beklentilerin önemsenmesi sağlanmalıdır.
Abstract
In this study, it was determined current structure, costs and problems of farms producing olive in Aegean Region. The research area was Aydın, İzmir, Manisa and Muğla provinces in Aegean Region where olive cultivation is produced intensively. The data were obtained from 152 farms via questionnaire with stratified random sampling method. The population per farm was determined between 3.19 and 4.24 people in groups and this value was calculated as 3.66 people in the average of farms. Literacy rate was 95.88% and education period was 6.13 years on average. The average age and education period of managers was 54.40 and 5.82 years, respectively. Total labour used per farms average was 442.54 man-days and 73.28% of this was family labour. The land per the farms average was 91.24 decare, of which 64.54% was olive lands. Variable expenses and fixed costs were determined as 47.17% and 52.83%, respectively in total production costs for crude olives. The most important variable costs were harvest (16.92%) and maintenance costs (13.06%). Land rent has the largest share (37.70%) in fixed costs. As the size of land in farms was increased, it was determined decreased of crude olives, processed olives and olive oil costs. In order to develop the olive sector, primarily in the farm level the current status and problems should be known and the expectations should be taken into consideration.