Dergiler / Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 3
Arazi Toplulaştırma Projelerinde Parsel Şekillerinin Değişimi: Şanlıurfa Bozca Köyü Örneği
- Sayfa
- 557–565
- DOI
- —
Özet
Tarımsal işletmelerin parçalı arazilerini bir araya getirmek, parsel şekillerini düzeltmek, yol ve sulama olanaklarını sağlamak amacıyla arazi toplulaştırma (AT) çalışmaları yürütülmektedir. Bugüne kadar yaklaşık 6 milyon ha alanda arazi toplulaştırma çalışması tamamlanmış olup, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2023 yılına kadar 14 milyon hektar alanda AT projelerinin tamamlanması hedeflenmektedir. Arazi toplulaştırma projelerinin tarımsal işletmelere sağladığı önemli yararlarından biri parsel şekillerinin düzeltilmesidir. Parsel şekillerinin AT öncesi ve sonrası değişimi birçok araştırmacı tarafından sayısal göstergelerle ifade edilmektedir. Fraktal büyüklük indeksi (FD), şekil indeksi (SI), şekil faktörü (FORM), alan şekil faktörü (AFF), kare piksel ölçeği (SqP) ve alan çevre oranı (APR) parsel şekillerinin tarıma uygunluğunu ölçmek amacıyla yaygın olarak kullanılan göstergelerdir. Bu çalışmada Şanlıurfa ili Viranşehir ilçesi Bozca köyü AT projesi materyal olarak alınmıştır. Proje alanı 1159.22 ha’dır. Arazi toplulaştırma öncesi parsel sayısı 101 iken, proje sonrası 159’a çıkmıştır. Parsel sayısının artması hisseliliğin azalmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı AT öncesi ve sonrası parsel şekillerinin değişimini şekil indeks göstergeleri ile karşılaştırmaktır. Çalışmada şekil indeks göstergelerini sınıflandırmak ve haritalar oluşturmak amacıyla NetCAD 5.0 ve ArcMAP 10.5 haritalama programları kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre; AT öncesi ortalama FD, SI, FORM, AFF, SqP, ve APR değerleri sırasıyla 3.07, 1.45, 0.54, 0.04, -0.81 ve 5.147; AT sonrası ise 1.30, 1.42, 0.55, 0.04, -0.82 ve 5.04 olarak hesaplanmıştır. AT öncesi ve sonrası FD, SI ve APR indeks değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (P<0.05). Ancak diğer indeks değerleri arasında istatistiksel olarak önemli seviyede fark bulunmamıştır. Sonuç olarak parsel şekillerinin AT öncesi ve sonrası durumda parsel büyüklüklerinin azalmasına rağmen parsel şekillerinde önemli seviyede bir değişim olmadığı görülmüştür.
Abstract
Land consolidation (LC) projects were integrated on 6 million ha in order to aggregate agricultural lands of holdings, provide road and irrigation facilities and correction parcels shapes. The Ministry of Agriculture and Forestry aims to complete 14 million hectares of LC projects by 2023. One of the benefits of land consolidation projects is to correction of the parcel shapes for the holdings. The change of the parcel shapes before and after LC is expressed by numerical indicators by many researchers. Fractal Dimension (FD), Shape Index (SI), Form Factor (FORM), Areal Form Factor (AFF), Square pixel metric (SqP), Area-Perimeter Ratio (APR) are commonly used to measure the appropriateness of parcel shapes. In this study, Bozca village LC project of Viranşehir town in Şanlıurfa province was taken as material. Total area of the project is 1159.22 ha. Before LC, the number of the parcels was 101 and then increased to 159 after LC. The increase in the number of parcels is due to the decrease in the shares. The aim of this study is to compare the changes of before and after LC parcel shapes with the indicators. NetCAD 5.0 and ArcMAP 10.5 mapping programs were used in the study in order to classify shape index indicators and create maps. According to the results of the analysis; before LC, mean of FD, SI, FORM, AFF, SqP, and APR values were 3.07, 1.45, 0.54, 0.04, -0.81 and 5.147, respectively; after LC was 1.30, 1.42, 0.55, 0.04, -0.82 and 5.04. There was a statistically significant difference between the mean values of FD, SI and APR index before and after LC (P <0.05). However, there was no statistically significant difference between the other index values. As a result, it can be said that there is no significant change in the parcel shapes despite the decrease of the parcel sizes before and after LC.