Ekmeklik Buğday Üretiminde Enerji Kullanımı ve Etkinlik Analizi: Kahramanmaraş İli Örneğ

Energy Use and Efficiency Analysis in Bread Wheat Production: Case of Kahramanmaraş Province

Özet

Bu çalışmada, Kahramanmaraş ilinde kuru koşullarda yapılan ekmeklik buğday üretiminde girdi kullanım miktarları ve enerji kullanım etkinliği belirlenmiş olup, ayrıca, işletmelerin teknik etkinliği enerji kullanımı yönünden incelenmiştir. Basit tesadüfi örnekleme yöntemine göre, 111 buğday üreticisiyle anket çalışması yapılmıştır. Etkinlik analizinde veri zarflama yöntemi kullanılmıştır. Toplam enerji girdisi 21906.92 MJ, enerji çıktısı ise 30144.82 MJ olarak bulunmuştur. Enerji kaynakları içinde en yüksek payı %54.57 ile gübre kullanımı almakta olup, bunu sırasıyla tohum ve yakıt girdileri takip etmektedir. Değerlendirme sonuçlarına göre, enerji kullanım etkinliği 1.38, enerji verimliliği 0.10 kg MJ-1 , spesifik enerji 10.52 MJ kg-1 , net enerji değeri ise 8237.90 MJ olarak belirlenmiştir. Doğrudan ve dolaylı enerji kaynaklarının toplam enerji içindeki oranı sırasıyla %15.72 ve %84.28 olarak bulunmuştur. Yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam enerji içindeki oranı %26.51 iken yenilenemeyen enerji kaynaklarının oranı ise %73.49 olarak tespit edilmiştir. Veri zarflama analizi sonuçlarına göre işletmelerde toplam etkinlik (ölçeğe sabit getiri) 0.744, saf teknik etkinlik (ölçeğe değişken getiri) 0.972, ölçek etkinliği ise 0.765 olarak belirlenmiştir. Bu değer işletmelerin aynı düzeyde enerji çıktısı elde etmek için kullandıkları enerji girdi miktarını %2.8 oranında azaltmaları gerektiğini göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre, girdilerin enerji eşdeğerleri ile kullanımı incelendiğinde en büyük payın gübre kullanım miktarında olduğu göze çarpmaktadır. Bu noktadan hareketle, üreticilere gübre kullanımı ve miktarı konusunda yayım çalışmalarının yapılması önem arz etmektedir.

Abstract

This study was carried out in order to determine the inputs usage amounts and energy use efficiency of bread wheat production under dry conditions in Kahramanmaraş province. Besides, the technical efficiency of the enterprises was examined in terms of energy use. According to simple random sampling method, total of 111 wheat producers participated in the survey. Data envelopment analysis was used in efficiency analysis. Total energy input and energy output were found as 21906.92 MJ and 30144.82 MJ in the enterprises, respectively. Fertilizer usage had the highest ratio with 54.57% in the energy sources and seed and fuel inputs followed this. According to the evaluation results, energy use efficiency, energy productivity, specific energy and net energy values were found as 1.38, 0.10 kg MJ-1 , 10.52 MJ kg-1 and 8237.90 MJ, respectively. The ratios of direct and indirect energy sources in total energy were found as 15.72% and 84.28%, respectively. The ratio of renewable energy sources in total energy was determined as 26.51% whereas the ratio of non-renewable energy sources was 73.49%. According to the data envelopment analysis results, total efficiency (constant return to scale), pure technical efficiency (variable return to scale) and scale efficiency were found as 0.744, 0.972 and 0.765, respectively. According to these results, it was concluded that the enterprises should decrease the energy input amounts in the ratio of 2.8% in order to obtain the same level of energy output. It was concluded that the highest ratio was in fertilizer usage amount. From this point of view, extension studies for the producers on the use and amount of fertilizers is important.