Beş Duyu, Tat Alma Duyusu ve Lezzetin Alegorisi

Özet

Aristoteles’in beş duyuya dair ileri sürdüğü kuram Avrupa’da tıp bilimlerinin yanı sıra güzel sanatlar, edebiyat ve felsefe alanında pek çok düşünürün ilgisini çekmişti. Beş duyunun yeniden yorumlanması resim sanatında da oldukça rağbet görmüştü. Resim sanatı, dünyevi gerçeklikler hakkında bilgi toplayan duyuların işleyişini genellikle somut gerçekliklerin ötesindeki ilahi dünyayı çağrıştırmada kullanıyordu. Bu yaklaşım ışığında beş duyunun resim sanatındaki yansımaları kutsal kitaplardan besleniyordu. Yeme eyleminin izini süren bu çalışma, beş duyu ve özellikle tat alma duyusunun resim sanatındaki temsillerini incelemektedir. Araştırmasını yaparken dinden, tarihten, mitolojiden ve ikonografiden yararlanmakta ve resimde görülen yüzeysel gerçekliklerin arkasındaki metaforik anlamları açığa çıkarmaktadır. Ele aldığı resim sanatı örnekleri, tat alma duyusunun insanların hayvanlarla ortak sahip olduğu ilkel bir duyu olduğu ve bu duyunun kötü kullanımının insanı şehvete ve günaha sürükleyeceğini ortaya koymaktadır. İncelenen resim sanatı örneklerinde ilgi çeken bir diğer nokta ise yeme günahının genellikle kadın öğesi ile temsil edilmiş olmasıdır.

Abstract

Aristotle's theory of five senses attracted the attention of many thinkers in the field of fine arts, literature and philosophy, as well as medical sciences in Europe. The art of painting often interpreted senses as instruments to gather information about earthly realities and to understand the divine world through concrete realities. Within this approach, the representations of the five senses in the art of painting were generally referred to holy books. This study, which aims to acquire more understanding about eating and taste, examines the representations of five senses and especially the sense of taste in the art of painting. While doing this, the researcher advances religion, history, mythology and iconography and reveals the symbolic meanings hidden behind the surface. One of the findings of the study reveal that the sense of taste is a primitive sense that humans have in common with animals, and that the misuse of this sense will lead to lust and sin. Another finding is that the act of eating and leading into temptation is usually represented by female figures in the painting.