Ampirik potasyum sitrat tedavisinin taş prognozu üzerine etkileri : Tedavi için hangi hastalar daha uygundur?

Özet

Bu çalışmada ampirik potasyum sitrat tedavisinin taş nüksü üzerine olan etkisi ve bu etkiyi değiştirebilecek hasta ve taş özellikleri araştırılmış, böylece bu tedaviden yararlanma olasılığı en yüksek ürolityazisli alt grup saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmaya kliniğimize başvuran primer ya da reküren kalsiyum taşlı 105 erişkin hasta alındı. Hastaların 46'sına 40-60 mEq/gün potasyum sitrat verilirken, 59'una uygun diyet ve hidrasyon önerildi. Yeni taş oluşumu ya da eski taşın büyümesi nüks olarak kabul edildi. Erkek ve kadın; 38 yaş; 13 mm taş yükü; böbrek ve üreterde taş parametrelerine göre kategorize edilen bireylerde tedavi sonrası nüks, ki-kare ve Fisher kesin ki-kare, ayrıca Kaplan-Meier ve Log rank testleri kullanılarak analiz edildi. Hastalann yaş ortalaması 37.8 (18-85) idi. Potasyum sitrat alan 46 hastadan 9 (%20), almayan 59 hastadan 15 (%25)'inde nüks gözlendi (p=0.635). Potasyum sitrat erkek, genç, taş yükü az olan ve taşı üreterde olan bireylerde nüksü daha fazla azaltsa da oranlar arası farklar önemsizdi. Nüks gözlenmeyen hastalar ortalama 18 ay takip edildiler. Takip sonunda potasyum sitrat ile sağlanan taşsızlık oranı ve nüks olmadan geçen süreler erkeklerde ve genç hastalarda; küçük taşlı ve ureter taşlı olgularda yüksek bulundu. Ancak bu değerler arasında istatistiksel bir fark yoktu. Çalışmamıza göre ampirik potasyum sitrat tedavisi taş hastalarında istatistiksel olarak taş nüksünü azaltamamakta ve bu etkiyi artıran herhangi bir hasta özelliği bulunmamaktaydı. Bununla birlikte ampirik potasyum sitrat tedavisinin taş rekürensini düşürdüğü ve küçük ureter taşlı genç erkek olgularda daha etkili olduğu saptanmıştır.