Üriner sistem taş hastalığında ilk defa tanı alan ve nüks eden olgularda metabolik ve üriner risk faktörlerinin karşılaştırılması

Özet

Üriner sistem taş hastalığı nüks eden bir hastalıktır. Bu çalışmada üriner sistem taş hastalığı nedeniyle ilk defa tanı konulan ve nüks eden olguların metabolik ve üriner risk faktörleri karşılaştırılmıştır. Aralık 1999 ile Mart 2001 tarihleri arasında kalsiyum taş hastalığı nedeniyle ilk defa tanı konulan 47 ve nüks eden 29 hasta çalışmaya alındı. Hastalar metabolik anormallikler ve üriner risk faktörleri (yaş, cinsiyet, aile öyküsü, taşın tek yada çift taraflı olması, taş sayısı ve boyutu) yönünden değerlendirildi. Metabolik anormallikler düşük idrar hacmi, hiperkalsiüri, hiperokzalüri, hiperürikozüri, hipositratüri ve hipomagnezüri olarak altı gruba ayırıldı. İlk kez tanı alan ve nüks eden gruplarda metabolik anormallik sayıları ve Tiselius\' un (1991) tarif ettiği kalsiyum okzalat süpersatürasyon indeksleri (SSİ) hesaplanarak karşılaştırıldı. Nüks eden olguların yaş ortalaması ilk defa tanı alanlardan daha yüksek bulundu (p<0.05). Aile öyküsü, taşın tek yada çift taraflı olması, taş sayısı ve boyutu yönünden gruplar arası fark gözlenmedi. Her hastada en az bir tane metabolik anormallik mevcuttu. Nüks gözlenen olgularda düşük idrar hacmi oranı ilk defa tanı konulanlardan yüksekti (p<0.01). Düşük idrar hacmi olan hastalarda, nüks görülen olgulardaki metabolik anormallik ortalaması (2.34±1.06) ilk defa tanı alanlara (1.8±0.76) göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). Bu fark erkek hastalarda istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001). Sadece hiperkalsiüri ve SSİ, nüks eden kadınlarda ilk defa tanı alanlara göre daha yüksekti (p<0.001). Bulgularımız erken yaşta tanı, erkek cinsiyet varlığı, düşük idrar hacmi ve çok sayıda metabolik anormallik bulunmasının taş nüksünde önemli risk faktörleri olduğunu göstermektedir. Ayrıca kadınlarda hiperkalsiüri ve yüksek SSİ olması ek risk faktörleridir.