Dergiler / Türk Üroloji Dergisi/Turkish Journal of Urology / 2003 / Cilt: 29 - Sayı: 3

Radikal prostatektomi sonrası patolojik evrenin değerlendirilmesinde serbest / total PSA oranının etkinliği

The effectiveness of free /total PSA ratio in evaluation of pathological stage after radical prostatectomy

Sayfa
258–263
DOI
—

Özet

Prostat kanserinde sık uygulanan bir tedavi seçeneği olan Radikal prostatektomide (RP), tedavinin etkinliğinin en üst düzeyde olabilmesi için kanser prostata sınırlı olmalıdır. Bu çalışmayla, operasyon öncesi klinik verilerden free/total PSA oranının operasyon sonrası saptanan patolojik özelliklerin (evre, cerrahi sınır pozitifliği, seminal vezikul tutulumu, perinöral invazyon, multifokalite) ilişkisi araştırılmıştır. 1998-2002 yılları arasında lokalize prostat kanseri tanısıyla RP yapılmış 46 vaka retrospektif olarak incelenmiştir. Patolojik inceleme sonrası 34 (%73,9) vakanın organa sınırlı olduğu, 12 (%26,1) vakanın ekstraprostatik yayılımı olduğu saptanmış. 7 (%15,2) vakada cerrahi sınır pozitifliği bulunmuştur. Seminal veziküller hastaların 7 (%15,2)'sinde tutulmuş, 39 (%84,8)'inde tutulmamıştır. Hastaların 19 (%41,3)'ünde perinöral invazyon mevcutken, 27 (%58,7)'sinde perinöral invazyon tespit edilmemiştir. Bu belirtilen özelliklere sahip hasta grubunda preoperatif parametrelerden free/total PSA oranının bu patolojik özellikeri belirlemedeki etkinliği araştırılmıştır. Ameliyat öncesi s/t PSA değerlerinin tümörün ekstrakapsüler yayılımını tespit etmede istatistiksel değeri olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Kötü prognostik kriter olabilecek seminal vezikul tutulumu, perinöral invazyon mevcudiyeti, multifokalite ve cerrahi sınır pozitifliği ile ameliyat öncesi s/t PSA oranı arasında bir korelasyon tespit edilmemiştir (tüm değişkenler için p>0.05). İğne biyopsisinde Gleason skoru 2-4, 5-6 ve 7 olan hastaların Gleason skoru 8-10 olan hastalara göre daha düşük patolojik evreye sahip oldukları görülmüş, ama yüksek skora sahip hasta sayısı istatistik için yeterli olmadığından fark gösterilememiştir. PSA ve iğne biyopsisinde saptanan Gleason skorunun patolojik evrenin tespitinde etkin parametreler olduğu önceki yayınlarda saptanmıştır. Bu çalışmada ise serbest/total PSA değerlerinin tümörün patolojik özelliklerinin belirlemede etkin olmadığı, elimizdeki parametrelere ek bir katkı sağlamadığı görülmüştür.

Abstract

Objectives: Prostate cancer must be organ-confined to achieve the best results in radical prostatectomy. This study has been designed to investigate the relation of pre-operative free/total PSA ratio with the post-operative pathologic features (stage, surgical margin positivity, seminal vesicle involvement, perineural invasion, multifocality). Materials and Methods: 46 patients who have undergone radical prostatectomy for prostate cancer between 1998 and 2002 have been retrospectively analyzed. The pathologic evaluation has revealed that 34 (73.9%) cases were organ confined, 12 (26.1%) cases had extraprostatic extention and surgical margins were positive in 7 (15.2%) cases. Seminal vesicle involvement was observed in 7 (15.2%) cases and in 39 (84.8%) cases the seminal vesicles were not involved. Perineural invasion was encountered in 19 (41.3%) cases. The efficiency of pre-operative free/total PSA in predicting the post-operative pathologic features in the above mentioned group of patients has been investigated in this study. Results: The relation of pre-operative free/total PSA with the pathological stage of the tumor has been found to be statistically insignificant (p>0.05). No correlation has been found between the pre-operative free/total PSA ratio and seminal vesicle involvement, neural invasion status, multifocality and surgical margin positivity (p>0.05 for all of the variables). It was clear that the patients having relatively lower Gleason scores, namely 2-4, 5-6 and 7, had lower pathological stages but the difference was not statistically significant due to the inadequate number of patients having higher Gleason scores of 8-10. Conclusion: It has been well documented before that PSA and pre-operative Gleason score at biopsy are efficient parameters in predicting the pathological features. This study has revealed that pre-operative free/total PSA does not provide any additional information to the cumulated data in predicting the pathological stage and pathological features.

Anahtar kelimeler: Prostata özgü antijen,Geriyedönük çalışma,Prostat neoplazmları,Prostatektomi