Karaciğer rezeksiyonu esnasında sürekli iskemi-reperfüzyon hasarı ve prostaglandin E2'nin rolü

Özet

Majör karaciğer cerrahisinde özellikle karaciğer yaralanmaları ve karaciğer tümörlerinde per-operatif kan kaybı hem hastanın mortalitesi hem de morbiditesi açısından önemlidir (1-3). Kansız bir alan insanlarda Pringle manevrası ile sağlanır (3,4). Pringle manevrası potansiyel olarak tehlikeli hepatik parankim iskemisine neden olur (5). İskeminin zararlı etkileri iskemi sırasında oluşmakla birlikte, daha büyük hasarın reperfüzyon sonrasında geliştiği gösteilmiştir (6-8). Bu çalışmada karaciğer rezeksiyonu esnasında geride kalan karaciğer dokusunda iskemi reperfüzyon hasari karaciğer fonksiyon testleri, serbest oksijen radikalleri ile birlikte histolojik olarak incelendi ve prostaglandin E2'niti karaciğer iskemi-reperfüzyon hasarını önlemekte yararlı olup olmadığı araştırıldı. Çalışma Haydarpaşa Numune Hastanesi Deney Hayvanları Araştırma laboratuvari nda gerçekleştirildi. Çalışma 300- 350 gr ağırlığında Albino-Wistar cinsi 24 erkek sıçanda yapıldı. 30 dakikalık iskemipi takiben % 70 hepatektomi gerçekleştirildi, karaciğer rezeksiyonunda sürekli iskemi ve reperfüzyon yapılarak PGE^nin etkisi araştırıldı.Karâciğerfonksiyon testlerinden ALT ve AST değerleri post-op I. gün hızla yükseldi. İ/R+PGE2 grubunda bu yükselme İ/R grubuna göre çok daha azdı. AST ve ALT 7. gün hızla normale döndü. Alkalen fosfataz yine İ/R grubunda daha fazla'yükseldi, 7. gün maksimum değerine yükseldi, her iki grup arasındaki anlamlı fark kapandı ve 21. gün düşme eğilimine girdi. Serum bilirubin düzeyleri yükselmekle birlikte her iki grup arasinda anlamlı fark saptanmadı. y-GTdüzeyleri her iki grupta da yükselmiş, ancak İ/R grubunda düşme daha yavaş olmuşturYine LDH düzeyleri İ/R grubunda yüksek bulunmuş, tüm gruplarda 7. Ve 21. günlerde düşme eğilimi göstermiştir.Sonuç olarak, karaciğer rezeksiyonu ile sürekli iskemi reperfüzyon modelinde PGE2 nin iskemi-repefiizyon hasarını önlemede etkiliği olduğu, karaciğer fonksiyonlarının erken dönemde bozulup hızla düzeldiği, karaciğer kütlesinin 3 haftada eski düzeylerine yaklaştığı görüldü.