Dergiler / Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi / 2018 / Sayı: 0

TÜRKİYE’DE DIŞ TİCARET VE MİLLİ GELİR İLİŞKİSİNİN AMPİRİK ANALİZİ (1970-2016)

EMPIRICAL ANALYSIS OF TURKISH FOREIGN TRADE RELATIONS AND NATIONAL INCOME (1970-2016)

Sayfa
425–441
DOI
—

Özet

Ekonomik büyümenin sağlıklı ve hızlı bir biçimde sağlanması ülke refahının artırılabilmesi için en önemli kriterlerden birisidir. Bu nedenle ülke refahının artırılabilmesi için ekonomik büyümenin sağlanmasında birçok ekonomik, sosyal, siyasal birçok etken mevcut olmakla birlikte uluslararası ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi sürekli olarak tartışılmaktadır. Bu çalışmada 1970-2016 yıllık verileri kullanılarak Türkiye ekonomisi için milli gelir ile dış ticareti oluşturan ihracat ve ithalat arasındaki ilişki VAR yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan nedensellik testi sonucunda, milli gelirden ihracata doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisine rastlanmış ve ihracat ve ithalattan milli gelire doğru bir nedenselliğin varlığı tespit edilememiştir. VAR analizi sonuçlarına göre de, dış ticareti oluşturan ihracat ve ithalatın milli gelir üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı ve milli gelirde ortaya çıkan gelişmelerin kısa vadede ihracat ve ithalat üzerinde pozitif etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu da dış ticaretin milli gelir üzerinde değil, milli gelirin dış ticaret üzerinde belirleyici rolü olduğunu göstermektedir.

Abstract

One of most important criteria for increasing the welfare of a country is ensured by sustainable and rapid economic growth. While many factors have an important role such as economic, social and politics for ensuring it, our focus referred to international trade on economic growth will be discussed. In this study consisting of Turkey’s economy’s GDP annual and foreign trade exports and imports data for 1970-2016 period were analyzed by VAR (Vector Autoregressive) model. We found that there is one-way causality relation between the national income to exports. Otherwise, we haven’t determined causality relation from exports and imports to national income. VAR results showed that, although changes in the national income have a positive effect on exports and imports in short run, exports and imports have no influence on national income. This outcome shows that national income have a featuring role on foreign trade, rather than foreign trade has an effect on it.

Anahtar kelimeler: Dış Ticaret, Milli Gelir, İhracat, İthalat, VAR Yöntemi, Nedensellik