KAPASİTE KISITLI ARAÇ ROTALAMA PROBLEMİ İÇİN SEZGİSEL YÖNTEMLER: ETİCARET TEDARİKÇİLERİNE YÖNELİK BİR UYGULAMA

HEURISTIC METHODS FOR THE CAPACITATED VEHICLE ROUTING PROBLEM: AN APPLICATION OF E-COMMERCE SUPPLIERS

Özet

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte birçok üründe arz, ürüne olan talebi geçmiş bu da işletmeler arasındaki rekabeti arttırmıştır. İşletmeler bu ortamda ayakta kalabilmek için ürünlerinde müşteri isteklerini dikkate almalı, daha düşük maliyetlerde istenen kalitede ürünü üretmeli ve müşteriye ulaşabilmelidirler. İşletmelerin üretim/hizmet maliyetlerini arttıran en önemli unsurlardan biri lojistik faaliyetleridir. Araç Rotalama Problemi lojistik yönetiminin ilgilendiği konulardan biridir. Bu çalışmada İstanbul’da bulunan e-ticaret sitelerinden gelen kargo taleplerini toplayan ve istenilen lokasyona gönderimini sağlayan bir aracı şirketin araç rotalama problemine yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amaçlanmıştır. Şirketin uzun dönemli planları içerisinde toplama maliyetlerini azaltmak amacıyla işletme kısıtlarına özgü bir araç rotalama modülü entegrasyonu da yer almaktadır. İşletmenin çeşitli pazaryerlerine hizmet vermesi(i) ve bu pazaryerlerinde satılan ürün gamının çeşitliliği(ii), bu ürünleri sağlayan işletmelerin sayısı(iii) dikkate alındığında çalışmada ele alınan problem, polinomsal zamanda çözüm elde edilemeyen (NP-Zor) problem sınıfındadır. Bu tür problemlerin çözümünde literatürde deterministik modellerden ziyade sezgisel ya da meta sezgisel yöntemler tercih edilmektedir. Çalışma kapsamında, işletme kısıtlarına yönelik birçok sezgisel algoritma denenmesine rağmen en iyi çözümü veren Süpürme algoritmalı 2-Opt tur geliştirici sezgiseli ve Google OR çözüm araçlarından Guided Local Search sezgiselinden elde edilen sonuçlar sunulmuştur. Algoritmalar Python dilinde kodlanmıştır ve çözümler Windows 8.1, i7 4710MQ, 8 Gb Ram özelliklerine sahip bilgisayar kullanılarak elde edilmiştir. Guided Local Search gerek toplama süresinde gerekse de ihtiyaç duyulan araç sayısı bakımından en iyi sonucu vermiştir. Her iki sezgisel, şirketin araç filosundaki araç sayının yarıya indirebileceği sonucunu ortaya koymuştur.

Abstract

Nowadays, with the development of technology, supply of many products has exceeded the demand, and this has increased the competition among the business enterprises. In order to survive in a competitive environment, business enterprises should take into account customers’ requirements, produce products of the desired quality at lower costs and reach the customers. One of the most important factors that increase the production/service costs of enterprises is logistics activity. Vehicle Routing Problem is also one of the most important issues in logistics management. Within the scope of this study, it has been aimed to develop solutions for the vehicle routing problem of a brokerage company that collects the cargo demands of the e-commerce sites located in Istanbul and sends them to the desired location. In a long term, the company desires to integrate a vehicle routing module which considers the company’s constraints in order to reduce service costs. Since (i.)the company provides services to various marketplaces, (ii.)the variety of products sold in these marketplaces has been large, and (iii.)the number of supplier enterprises providing these products is enormous, the problem considered within the scope of the study is NP-Hard problem class. In this study, although many heuristic algorithms have been utilized for the constraints of the company, the best results obtained from the Sweep algorithm with 2-Opt heuristic and Guided Local Search heuristic from Google OR solution tools are presented. Algorithms are coded in Python and solutions are obtained by using computer with Windows 8.1, i7 4710MQ, 8 Gb Ram. Furthermore, Guided Local Search produced the best results in terms of total pickup time and the number of the required vehicles. Both heuristics prove that vehicle fleet should be halved.