İŞGÜCÜ PİYASASINA YÖNELİK HİSTERİ ETKİSİ: RATCHET MODELİ İLE TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Özet

Bu çalışmada, ekonomilerde yaşanan geçici şokların kalıcı etkiler yaratabileceği şeklinde tanımlanan histeri hipotezi Türkiye örneği için incelenmiştir. Ele alınan dönem 1988S2-2015S1 iken, kullanılan yöntem Ratchet kademeli artış/azalış yöntemidir. Analiz gerçekleştirilirken sadece genel işsizlik oranları değil, kadın işsizliği, erkek işsizliği, genç işsizliği ve tarımdışı işsizlik gibi oldukça geniş bir yelpaze dikkate alınmıştır. Elde edilen sonuçlar histeri etkisinin Türkiye ekonomisi için geçerli olduğunu gösterirken, yetişkin işsizliğinin histeri etkisine uygun olmadığı sonucu dikkat çekmiştir. Gözlem gruplarının herbirinde histeri etkisi tespit edilirken, yetişkin işsizliğinde böyle bir ilişkinin olmayışı, Türkiye’ye has demografik unsurlarla açıklanabilir. Ülkemizde yetişkin nüfusun ailesine bakma sorumluluğu olduğu, ataerkil yaşam tarzının yaygın olduğu, yetişkinlerin gençlere nispetle daha az iş değiştirme eğiliminde olduğu, friksiyonel işsizlik dönemlerini bir an önce atlatıp ailelerinin geçimini temin etmek için iş seçmeden bulduğu ilk işi kabul edişi, gençlerin iş konusunda daha seçici davranması ve rezervasyon ücretlerinin yetişkinlere oranla daha yüksek olması, yetişkin nüfus örneğinde histeri etkisinin ortaya çıkmasını engelleyen unsurlar olarak değerlendirilebilir.

Abstract

In this study, the hysteresis hypothesis defined as that temporary shocks may occurred in economies could create permanent effects was examined for the Turkish case. Examining period covered 1988S2-2015S1, and the Ratchet gradual increase / decrease method has been used. While performing this test, only the general rates of unemployment have not been taken into care, but also adult, young, male, female and non-agricultural unemployment rates have also been analyzed. The obtained results indicate that the hysteresis effect is valid for Turkish economy for all kind of unemployment, except adult unemployment. This unexpected contradistinction in the results is highly remarkable among the others. When hysteresis effects are detected in each of the observation groups, the absence of such a relationship in adult unemployment can be explained by the demographic characteristics of Turkey. The fact that adult people in Turkey feel themselves to look after their familiy, that the patriarchal lifestyle is widespread, that the adult workforce less tend to change their job as the young workforce relatively, that they accept the first job they find without picking up jobs to ensure the livelihood of their families as quickly as possible through frictional unemployment, and that the young’s reservation wage is higher than the adult’s wage can be considered as factors that prevent the hysteresis effect in the adult population sample.