Dergiler / Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi / 2018 / Sayı: 18
OSB YER SEÇİMİNDE DİKKATE ALINAN KRİTER ÖNEM DERECELERİNİN VE KRİTERLER ARASI ETKİLEŞİMİN BELİRLENMESİ
- Sayı
- 2018 · Sayı: 18
- Sayfa
- 293–308
- DOI
- —
Özet
OSB’lerdeki, özellikle orta ölçekli işletmelerin performanslarının daha yüksek ve rekabet güçlerinin daha fazla olabildiği gözlenebildiğinden, OSB’lerin kuruluş yeri seçimi bölge ve ülke ekonomisi için önem arz ettiği kabul edilebilir. Çalışmamızın amacı, OSB kuruluş yeri seçiminde dikkate alınan kriterlerin önem derecelerini belirleme, kriterler arasındaki etkileşim ile etkileşimin yönlerini modelleme ve elde edilen bulguları/sonuçları araştırmacı-karar vericilere bilgi olarak sunmaktır. Çalışmada, OSB kuruluş yeri seçiminde dikkate alınan 8 ana kriterin önem derecelerinin belirlenmesi için AHP ile DEMATEL ve kriterler arası etkileşim analizi için DEMATEL yöntemleri kullanılmıştır. “Hükümet tutumu/teşviki” en önemli kriter olduğuna karar verilirken, bu kriteri sırasıyla “pazar”, “emek” ve “hammadde” kriterlerinin izlediğine karar verilmiştir. DEMATEL sonuçlarına göre, “hükümet tutumu/teşviki” genel etkileyen ve “emek” ile “kuruluş yeri” ise diğer kriterlerden genel etkilenen konumunda bulunmuştur. “Hammadde”, “ulaşım” ve “pazar” kriterleri ise etkileyenlerle etkilenen kriterler arasında özellikle geçiş kriterleri olarak konumlandırılmıştır. AHP ile DEMATEL ağırlık sonuçlarında farklılık olduğu, ağırlık için AHP yönteminin, kriterler arası ilişki/etkileşim analizinde ise DEMATEL yöntemin daha uygun olduğuna karar verilmiştir.
Abstract
As the performance and competitiveness of medium-sized enterprises in the OIZs can be higher, the selection of the location of OIZs can be accepted as important for the region and the country's economy. The aim of our study is to determine the criteria priorities that they take into account when selecting the location of an OIZ establishment, to model the interaction and interrelation between the criteria and to present the findings /results to the researchers and decision makers. In the study, AHP and DEMATEL are used for determining the criteria priorities, and DEMATEL method is used for determining the transactions /interrelations of 8 main criteria, taken into account in OIZ location selection. "Government attitude /incentive” is decided as the most important criteria, followed by "market", "labor" and "raw materials" criteria respectively. According to DEMATEL results, “government attitude /incentive" is found as general influencing factor to others, and “labor” and “establishment location" are general influenced factor by others. The criteria of "raw materials", "transportation" and "market" are in particular regarded as transition criteria between influenced and influencing factors. It is decided that the priority results of AHP and DEMATEL are different in priorities and AHP method is decided as more appropriate for priority calculations and DEMATEL method is decided as more appropriate for analyzing transactions /interrelations between the criteria.