Dergiler / Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi / 2017 / Cilt: 3 - Sayı: 2

Diyarbakır (Silvan, Kulp, Hazro) Yöresindeki Bazı Mahalli Armut (Pyrus communis L) Gen Kaynaklarının Belirlenmesi

Determination of Some Local Pears (Pyrus communis L) Genetic Sources of Diyarbakır (Silvan, Kulp, Hazro) Region

Sayfa
61–67
DOI
—

Özet

Bu araştırma 2016 yılında Diyarbakır’ın Silvan, Kulp, Hazro ilçeleri ve bağlı köylerde yetiştirilen meyvesi kalitesi ve pazar değeri yüksek, halkın tercih ettiği mahalli armut çeşitlerinden 32 genotip üzerinde yürütülmüştür. Seçilen armut genotiplerinde fenolojik gözlemler yapılmış ve toplanan meyve örneklerinde pomolojik özellikler incelenmiştir. Fenolojik özellikler olarak tomurcuk patlaması, çiçeklenme başlangıcı, tam çiçeklenme, çiçeklenme sonu tarihi, çiçeklenme süresi ve tam çiçeklenmeden hasada kadar geçen gün sayısı (TÇHGS) ve hasat tarihi belirlenmiştir. Pomolojik özellikler yönünden incelenen çeşitlerin meyve ağırlığı 39.52-263.12 g, meyve boyu 38.03-88.77 mm, meyve eni 40.85-76.97 mm, meyve sapı uzunluğu 19.87-50.10 mm, meyve sapı kalınlığı 2.45-7.98 mm, çekirdek eni 2.20-6.14 mm, çekirdek boyu 7.20-12.26 mm, meyvelerin suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM) %10.00-24.90; titre edilebilir asitliği (TA) %0.04-0.60; meyve suyu pH’sı 4.07-5.26 arasında değişim göstermiştir. Bunun yanında mahalli armutlarda meyve kabuğu rengi, meyve eti rengi meyvelerde kumluluk ve tat durumları da belirlenmiştir. Tüm bu değerlendirmeler neticesinde tartılı derecelendirme yöntemine göre yüksek puan alan 21 HZR 01, 21 SLV 01, 21 SLV 11, 21 SLV 23, 21 SLV 13 ve 21 SLV 14 genotiplerinin diğer genotiplere göre daha üstün olduğu saptanmıştır.

Abstract

This research was carried out in 2016 on 32 genotypes with high fruit quality and high market value, preferred by the people grown in Diyarbakir’s Silvan, Kulp, Hazro districts and affiliated villages. Phenological observations were made in selected pear genotypes and pomological characteristics were examined in collected fruit samples. The bud burst, the beginning of flowering, the full flowering, the blooming end date, the flowering time and days from full flowering to maturity (DFFM), the harvest date were determined as phenological characteristics. Pomological characteristics of fruit varieties were fruit weight 39.52-263.12 g, fruit lenght 38.03-88.77 mm, fruit width 40.85-76.97 mm, fruit stalk length 19.87-50.10 mm, fruit stalk thickness 2.45-7.98 mm, seed width 2.20-6.14 mm, seed lenght 7.20-12.26 mm, soluble solid content (SSC) in fruits 10.00-24.90%; titratable acidity (TA) 0.04-0.60%; fruit juice pH 4.07-5.26. In addition to this, fruit shell color, pulp color, sandiness and flavor conditions are also determined in local pear. All of these evaluations showed that the genotypes 21 HZR 01, 21 SLV 01, 21 SLV 11, 21 SLV 23, 21 SLV 13 and 21 SLV 14 were higher than the other genotypes according to the weighed rating method.

Anahtar kelimeler: Pyrus communis L., Armut, pomoloji, genotip, Diyarbakır