Dergiler / Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Dergisi / 2016 / Cilt: 5 - Sayı: 2
AVRUPA BİRLİĞİ'NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ'NE KATILIM SORUNU: AVRUPA BİRLİGİ ADALET DİVANI'NIN 2/13 SAYILI GÖRÜŞÜ'NÜN DEĞERLENDİRİLMESİ *
- Sayfa
- 399–432
- DOI
- —
Özet
Avrupa Birliği Adalet Divanı 18 Aralık 2014 tarihinde Avrupa Birliğinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine katılımını düzenleyen Taslak Katılım Antlaşmasının AB hukukuna uygun olup olmadığına dair bir görüş vermiştir. ABAD Taslak Katılım Antlaşmasının AB hukukunun kendine has özelliklerini yeterince dikkate almadığını ve bu sebeple AB hukuk sisteminin özerk yapısını ihlal ettiği sonucuna varmıştır. ABADın kararından önce görüşlerini sunan Adalet Divanı Hukuk Sözcüsü Kokott bazı çekinceler ileri sürse de ufak bazı değişiklikler ve düzeltmeler ile Taslak Katılım Antlaşmasının AB hukukuna uygun olduğu yönünde fikir beyan etmiştir. ABADın aksi yöndeki görüşü Avrupa Konseyi üyesi devletler, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Taslak Antlaşma görüşmelerine katılan Avrupa Birliği kurumları tarafından şaşkınlıkla karşılanmıştır. Lizbon öncesinde, ABAD, 2/94 Sayılı Gö- rüşünde ABnin AİHSe katılımının anayasal bir temeli bulunmadığını belirtmiştir. Lizbon Antlaşması ile Avrupa Birliği Antlaşmasının 6/2. maddesinde yapılan değişiklikle ABnin, AİHSe katılımına anayasal bir çerçeve kazanmıştır. ABnin AİHSe katılımını sağlamak üzere Taslak Katılım Antlaşması hazırlanmış ve Avrupa Birliğinin İşleyişine Dair Antlaşmanın 218/11. maddesi uyarınca Divana sunulmuştur. Divan, Taslak Katılım Antlaşmasına dair vermiş olduğu 2/13 sayılı Görüşünde AB hukukunun üstünlüğüne aşırı bir vurgu yapmış ve AB hukukunun temel hakların korunmasının üstünde olacağı hükmüne varmıştır. Taslak Katılım Antlaşmasının kabul edilmesi ile ABde insan hakları koruma sisteminin güçleneceği öngörülmekteydi. Ayrıca bireylere, ABye karşı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru hakkı tanınmasının ABde insan hakları alanında büyük bir boşluğu dolduracağı düşünülmekteydi. Bu çalışma kapsamında ABADın Taslak Antlaşma ile ilgili ileri sürdüğü itirazlar incelenecektir. Bu bağlamda, ABADın 2/13 sayılı Gö- rüşünün ABde temel hakların korunması üzerindeki etkisi incelenecektir. Bundan sonra AB bünyesinde temel hakların korunması ile ilgili nasıl bir yol izleneceği ve ABnin AİHSe katılımını zorunlu kılan Avrupa Birliği Antlaşmasının 6/2. maddesi uyarınca AB kurumlarının bundan sonra alacakları tavra yönelik bir değerlendirmede bulunulacaktır.
Abstract
On 18 December 2014, the Court of Justice of the European Union announced Opinion Number 2/13 on whether the Draft Agreement on the European Unions Accession to the European Convention on Human Rights is compatible with EU law. The ECJ ruled that the Agreement did not consider the specific characteristic of the European Union, and therefore violated the autonomy of the EU law. Kokott, Advocate General of the Court, delivered her opinion before the Court and stated that the draft Agreement would be compatible with the EU law if some of its provisions are revised. Therefore, the ECJs adverse opinion was surprising for the members of the Council of Europe, European Court of Human Rights, and the institutions that participated in the negotiating process. Before Lisbon Treaty, the ECJ concluded in Opinion 2/94 that there was no constitutional base for Community to accede to the European Convention on Human Rights. The Lisbon treaty amended article 6(2) TEU and provided constitutional ground for the European Union to accede European Convention of Human Rights. For accession of the EU to the ECHR, Draft Accession was prepared and in accordance with the 218/11 of the TFEU submitted to the Court of the European Union to provide opinion on the Draft Agreement. The Court of the European Union in her opinion 2/13, emphasis superiority of the EU law and gave the priority to the EU law over the fundamental rights. Draft Accession Agreement expected to further strengthen the protection of human rights in Europe. Any individual would be able to bring a complaint about infringement of ECHR rights by the EU before the European Court of Human Rights. Within the context of this paper, the ECJs objections and the reasons in Opinion 2/13 will be examined. In this regard, the effect of the ECJs Opinion on the fundamental rights will be assessed. The Paper will look at the next steps will be taken for protection and promotion of fundamental rights in the EU and assess what would do EU institutions to accede to the Convention in the light of the obligation brought by article 6/2 of the TEU.