TÜRK TİCARET KANUNU'NUN 5.KİTAP HÜKÜMLERİ KARŞISINDA ATIL DURUMDA BULUNAN 1992 FIATA KARMA TAŞIMA KONİŞMENTOSU MATBU ŞARTLARI

INACTIVE STANDARD CONDITIONS OF 1992 FIATA MULTIMODAL TRANSPORT BILL OF LADING AGAINST THE 5TH BOOK ARTICLES OF TURKISH COMMERCIAL CODE

Özet

FIATA karma taşıma konişmentosu genel itibariyle karma taşıma sistemlerinde sıklıkla kullanılan bir taşıma belgesi olmasına rağmen, tek bir taşıma sisteminin tercih edildiği taşımalarda da kullanılma imkânı bulmaktadır. Tercih edilen taşıma sisteminin "denizyolu taşıması" olması durumunda ve Türk hukukunun somut denizyolu taşımasında uygulanma imkânı da bulması durumunda, FIATA karma taşıma konişmentosunun matbu şartları ile Türk Ticaret Kanunu'nun, Türk deniz ticaret hukukunun asli kaynağı olan, 5. Kitap hükümlerinin bazı noktalarda çeliştikleri tespit edilmektedir. Bunun yanı sıra, tercih edilen taşıma sisteminin "karma nitelikli" olması durumunda dahi, Türk Ticaret Kanunu'nun "Değişik Tür Araç ile Taşıma" başlığı altında 902 ila 905. maddelerinde sevk ettiği hükümler, bazı şartlar altında, yine aynı kanununun deniz ticaretini düzenleyen 5. Kitap hükümlerinin uygulanmasına cevaz vermektedir. Çalışmada; FIATA karma taşıma konişmentosunun düzenlendiği ve Türk hukukunun da uygulanabildiği taşımalarda, Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Kitap hükümlerinin uygulanabilirliğini ve FIATA karma taşıma konişmentosunun matbu şartlarının bu hükümler karşısındaki yerini tespit etmek ile bazı matbu şartların Türk deniz ticaret hukuku karşısındaki atıl durumuna işaret etmek amaçlanmaktadır.

Abstract

FIATA multimodal transport bill of lading is a transport document which is frequently used in multimodal transport systems. However it can also be used in transportations which a unimodal transport system is preferred. In times when the preferred transportation system is "maritime transportation" and Turkish law can be applied in a concrete maritime case, it is determined that the standard conditions of FIATA multimodal transport bill of lading and the 5th Book of the Turkish Commercial Code, which is the essential source of Turkish maritime law, has contradiction in some ways. Besides that, even if the preferred transportation system is a "multimodal" one, articles of 902 to 905 of the Turkish Commercial Code, which are governed under the title of "Transportation Through Different Types", are permitting the application of the articles of the 5th Book of the same code, under certain conditions. The aim of the study is to determine the applicability of the 5th Book articles of the Turkish Commercial Code and the place of the standard conditions of FIATA multimodal transport bill of lading against these articles and to point the non- applicable standard conditions against Turkish maritime law, in the transportations that FIATA multimodal transport bill of lading is issued and Turkish law can also be applied.