Dergiler / İDEALKENT / 2013 / Cilt: 4 - Sayı: 9
Saçaklanma Dinamiklerinin Yerleşimlerin Dönüşümüne Etkisi: Kırsaldan Kentsele Ankara/Pursaklar
- Dergi
- İDEALKENT
- Sayfa
- 198–231
- DOI
- —
Özet
1980’li ve 90’lı yıllar, küreselleşmenin ekonomiyi ve mekânı biçimlendirdiği, kentlerin yeni işlevler kazandıkları ve mekânda saçaklanarak yayıldıkları bir döneme işaret etmektedir. Kentler; büyük ölçekli kentsel projeler yoluyla birbirleriyle yarışmakta ve piyasa ekonomisinin etkisiyle hızla dönüşerek değişmektedir. Bu dönüşüm, ulaşım ve diğer kentsel teknik altyapının varlığının ya da sunumunun daha kolay olduğu kentlerin özellikle saçaklarında gözlenmektedir. Bu alanlarda yeni çalışma ve konut alanlarının gelişmekte, kır kent ayrımına ilişkin tanımların değiştiği bir kentsel yayılma sürei de ortaya çıkmaktadır Kentte sıkışan işlevler merkez alanlarının dışında yer seçmekte, kentin saçaklarındaki kırsal yerleşim ve alanlara sıçrayarak kentin, yayılmasına neden olmaktadır. Kentlerin yayılarak büyümesi, çevresindeki kırsal alanları etkilemesi günümüzde gelişmekte olan ülkeler için üzerinde çalışılması gereken sorunlardan birisi haline gelmiştir. Saçaklanma eğilimleri 1980’li yıllardan sonra ülkemizde de kentleşme sürecinin unsurlarından birisi olarak mekânı biçimlendirmektedir. Ulaşım altyapısındaki gelişmeler, çevre yollarının inşa edilmesi, bu yolların ulaşabildiği alanlarda konut, iş ve alışveriş kullanımlarının gelişmesi metropoliten kentlerimizdeki gelişimin/değişimin yansıması olarak görülebilir. Bu çalışmada 1980 sonrası kentleşme sürecini etkileyen ekonomik ve sosyal yapıdaki dönüşümlerin metropoliten kentlerin saçaklarında ne tür değişimlere neden olduğu, bu değişimin kente yakın kırsal yerleşimlerin içeriğini nasıl etkilediği sorularına Ankara Metropoliten Kenti Pursaklar İlçesi çalışması üzerinden yanıt aranmaktadır.
Abstract
1980s and 1990s indicate a period in which globalization has shaped the economy and the space while cities gaining new functions and spreading out of the city boundaries. They have been forced to compete with other cities through mega urban projects and have transformed by the pressure of market economy. This transformation process has produced new residential and work areas at fringes according to the availability of transportation and other urban technical infrastructure defining a new rural-urban relation within the sprawl areas. Frog type leaps of the congested and unmanageable central functions have caused patched developments at urban fringes called as sprawl affecting the rural areas in a positive or threatening manner. Improvements of infrastructure, construction of highways, building new residential, work and commercial functions are spontaneous responses of the mentioned transformation at fringe areas. In this study, urban sprawl is examined as an inseparable aspect of metropolitan urbanization process. Type and context of transformation that have been experienced after 1980s at the fringe rural settlements areas of Ankara Metropolitan Area is assessed in case of Pursaklar.