Aidiyetin Mekânı: Mardin’de Kimlik ve Mekânın Değişimi

Özet

Bu çalışma çokkültürlü bir şehir olan Mardin’de aidiyetlerin mekânla ilişkisini sorgulamayı amaçlamaktadır. Mardin’in mimarisine ve kültürel çeşitliliğine atfedilen sabitlik, üzerindeki toplumsallığın ve kültürün değişirliğini ve sorunlarını, dolayısıyla tarihselliğini görmeyi engelliyor. Böylece Mardin’in kültürel çeşitliliği ve mimarisi ile kimlikler üzerine “öz”ler, “sabit”ler ve “özgünlük”ler üzerinden konuşmanın sorunlarını göstermeyi deneyecektir. Kültürel çeşitlilik ve kimlik, sadece etnik ve dinsel farklar olarak değil, sınıf ya da toplumsal cinsiyet temelli mevcut sosyal eşitsizlik kesişimselliğiyle birlikte ele alınmaya çalışılacaktır. Mardin’in “geleneksel kent”ten bugünkü haline dönüşüm süreci hem mekânsal hem de demografik olarak şu şekilde bir tarihsel sınıflandırmayla değerlendirilmeye çalışılacaktır: Tanzimat sonrası, 1923-46, 1946-80, 1980 sonrası.

Abstract

This study aims to discuss the nature of the relationships between belongings of people and spatial transformation in Mardin. “Fixity” attributed to architecture and cultural diversity of Mardin prevents understanding of changeability, historicity and problems of sociality and culture. In this respect, the article seeks to reveal problems of speaking about cultural diversity, architecture and identities through “fixity”, “essence” and “authenticity”. It attempts to analyze cultural diversity and identity not only as ethnic and religious domains, but also as intersections with existing social inequalities based on class and gender differences. To achieve this goal, Mardin’s transformation process from “traditional city” to its current form will be examined by evaluating the spatial transformation and demographical change the city underwent during the following periods: Tanzimat Firman process, 1923-46, 1946-80, post 1980 process.