Türkiye’de Yenilebilir Ot Tüketim Durumu

Sabahattin KOCADAĞ,Nermin ÇELİKAY,Zehra KELAT,Fatma AYKUL,Nazan YARDIM,Sevilay KARAHAN,Ergun KARAAĞAOĞLU,Seval AKGÜN,Hasan OĞUL,Emine AKSOYDAN,Gül KIZILTAN,Ayla Gülden PEKCAN

Özet

Yenilebilir otlar mikro besin ögeleri ve biyoaktif bileşenler için önemli kaynaktır. Otlar, dünyanın birçok bölgesinde kültürel ve genetik mirasın bir parçası olup toplumlar tarafından geleneksel olarak kullanılmakta iken günümüzde de besin çeşitliliğine dayalı sağlıklı beslenmede dikkati çekmekte ve önem kazanmaktadır. Madımak, yemlik, yarpuz, ısırgan gibi otlar; kızılcık, böğürtlen, ahlat gibi meyveler bunlara örnek verilebilir. Türkiye’de on binden fazla bitki çeşidi bulunmaktadır. Bunların bir kısmı yenebiliyor ve bir kısmı da endemiktir. Bu araştırmanın amacı Türkiye’yi temsil eden yenilebilir ot tüketiminin ve çeşitliliğinin sıklığını ortaya koymak ve beslenme politikalarına katkı sunmaktır. 15 ve üzeri yaş grubundaki tüm bireylerden %65,9’u yenilebilir ot tüketmektedir. Yenilebilir ot tüketimi ile eve giren kazanç arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır. Yenilebilir ot tüketimi cinsiyete, yaşa ve İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına (İBBS) göre istatistiksel olarak fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Akdeniz diyetinin önemli bir özelliği olan yenilebilir otların tüketimi besin çeşitliliğine dayalı sağlıklı beslenme yönünden desteklenmelidir.

Abstract

Wild edible plants (herbs) are the important source of micronutrients and bioactive molecules. Polygonum cognatum, manger (Tragopogon porrifolius), pennyroyal (Mentha pulegium), nettle like herbs (Urtica sp.) and fruits like; cranberry (Cornus mas), blackberry (Rubus fruticosus) and wild pear (Pyrus elaeagrifolia) could be given as an example. In Turkey there are more than ten thousand herb varieties. Some are edible and others are endemic plants. The purpose of this study was to determine the consumption and diversity of edible herbs in a Turkey representing sample and contribute to nutrition policies. In general, 65,9% of the subjects aged 15 years and over reported consuming edible herbs. No significant difference was determined between consuming edible herbs and household budget gain. Edible wild plant consumption was found statistically significant between gender, age groups and Statistical Territorial Units Classification (p<0.05). Consumption of edible plants being a special characteristic of Mediterranean diet and healthy nutrition based on food diversity should be encouraged.