Fiberoptik bronkoskopi premedikasyonunda kullanılan morfin ve diazepamın kardiyopulmoner etkilerinin karşılaştırılması

Comparisons of cardiopulmonary effects of morphine and diazepam in premedication for fiberoptic bronchoscopy

M. Bahadır BERKTAŞ,Nihal BAŞAY,Hülya BAYIZ,İlhan Neslihan MUTLUAY,Ayşe H. ÖZDEN,Mine BERKOĞLU

Özet

Şubat 2000-Kasım 2000 tarihleri arasında kliniğimizde bronkoskopi endikasyonu konan ve premedikasyonda 74'üne diazepam + atropin, 43'üne morfin + atropin verilen ardışık 117 hasta değerlendirildi. Topikal anestezi öncesi, bronkoskopi öncesi, bronkoskopi sırasında ve bronkoskopi sonrası kan basıncı, nabız, oksijen satürasyonu monitörize edildi. Komplikasyonlar ve hasta toleransı izlendi. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, başlangıç FEV1 düzeyleri ve bronkoskopi süresi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Tekrarlı ölçümlerde 2 yönlü varyans analizi ile premedikasyondan bronkoskopi sonrasına kadar yapılan ölçümler değerlendirildiğinde; Oksijen satürasyonu açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p= 0.66). Bronkoskopi sırasında diazepam grubunda %48.6, morfin grubunda %37.2 olgunun O2 satürasyonu %90'ın altına düştü (p= 0.314). Nabız açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p= 0.39). Her iki grupta da bronkoskopi sırasında aynı düzeyde taşikardi görüldü. Diastolik ve sistolik kan basınçları bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p= 0.80 ve 0.32). Her iki grupta da topikal anesteziden hemen sonra başlayan hipertansiyon bronkoskopi sırasında en yüksek düzeyine ulaştı. Diazepam verilen 5 hasta ve morfin verilen 4 hasta bronkoskopiyi tolere edemedi (p= 0.72). Sonuçta, premedikasyonda kullanılan diazepam ve morfin arasında kardiyopulmoner etkiler açısından fark olmadığını, her 2 ilacın da uygun monitörizasyon ile güvenle kullanılabileceğini, ilaç seçiminin hastanın tıbbi özelliklerine göre yapılmasının uygun olacağını düşünüyoruz.

Abstract

One-hundred seventeen sequential patients who had indication for fiberoptic bronchoscopy between February-November 2000 evaluated. Diazepam + atropine combination was used 74 of 117 patients and morphine + atropine combination was used other 43 patients for premedication. Blood pressure, heart rate and O2 saturation monitored before topical anesthesia, before, during and after bronchoscopy. Complications and patient tolerance were followed. There were not statistically significant differences related to gender, age, duration of FOB and initial FEV1 levels between groups. Data were analyzed with "two-way analysis of variance in repeated measures" test. There wasn't statistically significant differences between O2 saturation levels of patients of both groups (p= 0.660). But O2 saturation levels were higher in morphine group until beginning of FOB. During FOB, O2 saturation decreased under 90% in 48.6% of patients in diazepam group and 37.2% of patients of morphine group (p= 0.314). There wasn't statistically significant difference in heart rates of patients between two groups (p= 0.39). Heart rate increased during FOB in both groups. Also diastolic and systolic blood pressure of patients did not differ statistically significant (p= 0.80 and 0.32 respectively). Blood pressure increased immediately after topical anesthesia and the highest levels were observed during FOB in both groups. Five patients in diazepam group and 4 patients in morphine group could not tolerated bronchoscopy. Consequently, we think that there is no difference of cardiopulmonary effects of morphine and diazepam, both drugs can be used safely under proper monitorization and drug choice should be made according to medical status of patients.