Kaya kütle karakteristiğinin belirlenmesinde yeraltı suyunun etkisi

Özet

Kaya mühendislik tasarımlarında üç farklı yöntem vardır. Bunlar sırasıyla analitik tasarım, görgül (amprik) tasarım ve gözleme dayalı tasarım yöntemleridir. Yeraltı suyu görgül tasarım yaklaşımında önemli bir girdi tasarım parametresidir. Bu tasarıma ait girdi parametresinin büyüklüğüyerinde gözlemlere bağlı niteliksel olarak belirlenmektedir. Suyun etkisi, Uluslar Arası Kaya Mekaniği Derneği-ISRM (1981) tarafından önerilen suda dağılma dayanımı indeks test sonuçlarına bağlı olarak belirlenmektedir. Suda dağılma dayanımı testi, standart kurutma ve ıslatma çevrimleri ile bir kaya numunesinin bozunmaya ve aşınmaya karşı direncini tanımlayabilmektedir. Bu testin ana amacı şeyi, çamurtaşı, şilt taşı ve diğer kil içeren kayaların bozunmalarmı değerlendirmektir. Bu çalışmada ilk önce kaya mühendisliğindeki yapı tasarımında yealtı suyunun etkisi ve önemi üzerine kritik bir değerlendirme sunulmaktadır. Daha sonra laboratuvar çalışmalarında, yedi farklı kaya biriminin suda dağılma dayanımı test sonuçları verilmektedir. Ayrıca mevcut koşulları ve numune özellikleri değiştirilerek yapılan deneylerden elde edilen sonuçlar sunulmaktadır. Her bir test koşulu için elde edilen sonuçlar grafikler yardımıyla değerlendirilmekte ve yorumlanmaktadır.

Abstract

The three design approaches used in rock engineering are analytical, emprical and observational. Underground water is a very significant input parameter considered in emprical design approach. The absulate magnitude of this parameter is determined based on in-sittu observations. The effect of water is determined based on the results of slake durability test suggested by the International Society Rock Mechanics-ISRM(1981). The slake durability index test describes the resistance of a rock sample to weakining and disintegration resulting from a standart cycles of drying and wetting. This test mainly evaluates the weathering resistance of shales, mudstones, siltstones, and other clay-bearing rocks. In this study, firstly, a critical evaluation is made on the effect and importance of the underground water in design of rock engineering structures..In addition, the weathering resistance of seven different rock samples are evaluated by slake durability test in laboratory. Additional tests were also carried out by changing the test conditions and mechanical structure of rock samples by drying and freezing. The test results for each conditions are presented graphically and interpreted.