BAR HEBRAEUS’UN KRONOGRAFYASI’NDA DENİZLER BAHSİ (Akdeniz-Kızıldeniz-Basra Körfezi-Karadeniz)

THE SEAS in BAR HEBRAEUS CHRONOGRAPHY (Mediterranean-Red Sea-Persian Gulf-Black Sea)

Özet

Süryânî tarihçi, filozof, edip ve tabip Bar Hebraeus (Ebü‟l-Ferec) 1225 yılında Malatya‟da dünyaya gelmiştir. Babası Malatya yakınlarındaki İbrâ Köyü‟nden olduğu için yazar İbnü‟l-İbrî lâkabıyla tanınmaktadır. 30 Temmuz 1286‟da günümüzde İran sınırı içinde bulunan Merâga kentinde vefat eden müellifin Süryânîce kaleme aldığı Kronografya (Târîḥu‟z-zamân) isimli eseri umumî bir tarih olup yaratılıştan 1286 yılına kadar gelen olayları ihtiva etmektedir. Bu çalışmada İslâmiyet‟in doğuşundan XIII. yüzyılın sonlarına kadar Ebü‟l-Ferec‟in Akdeniz, Kızıldeniz, Basra Körfezi ve Karadeniz‟de yaşanan bahrî hadiseler yanında, Bizans İmparatorluğu ve İslâm-Türk devletleri arasındaki mücadeleler, savaşlar, çıkarmalar ve yapılan ticârî faaliyetler hakkında verdiği rivayet ve bilgilere değinilecektir.

Abstract

Assyrian historian, philosopher, doctor and physician Bar Hebraeus (Abu‟l-Faradj) was born in 1225 in Malatya. Since his father was from the village of ʻIbrā, near Malatya, the author was known with the nickname Ibn al-ʿIbrī. The author passed away on July 30, 1286 in the city of Marāgha, which is now in the Iranian border. His work Chronography (Ta‟rikh al-zaman), which he wrote by Syriac, is a public history and includes events from creation until 1286. In this study, from the birth of Islam to the end of the 12th century naval events in the Mediterranean, Red Sea, the Persian Gulf and the Black Sea, as well as the struggles, wars, invasions and commercial activities between the Byzantine Empire and the Muslim states will be mentioned according to Abu‟l-Faradj‟s narratives and informations.