Dergiler / Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi (:Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi) / 1998 / Cilt: 12 - Sayı: 16

Arpada (Hordeum vulgare L.) kışlık ve yazlık ekimde farklı azot uygulamasının verim bazı verim unsurları üzerine etkisi

The effects of different nitrogen fertilizer treatments on yield and yield components at winter and spring sowing of barley (Hordeum vulgare L.)

Sayfa
17–30
DOI
—

Özet

Konya ekolojik şartlarında 1995-1996 vejetasyon döneminde yürütülen bu çalışma, arpa çeşitlerinde kışlık ve yazlık ekimde, farklı azot uygulama zamanı ve dozlarının verim ve bazı verim unsurları üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Arpa çeşitleri (Tokak-157/37 ve Karatay-94) kışlık ve yazlık olmak üzere İki farklı za¬manda ekilerek 0, 5 ve 10 kg/da azot dozlarının tamam ekimde ve 1/2 eklmde+1/2 sapa kalk¬ma döneminde olmak üzere İki farklı zamanda gübre uygulaması yapılmıştır. Her iki çeşitte de kışlık ekim x 10 kg/da azot uygulamasından (Tokak 356.5 kg/da, Karatay-94 312.1 kg/da) ve Tokak çeşidinde azotun 10 kg/da x İki dönem uygulamasından en yüksek verim (277.0 kg/ da) alınmıştır. Yazlık ekimde kışlık ekime oranla Tokak çeşidinde % 72.0, Karatay-94 çeşidinde de % 83.0 verim kaybı meydana gelmiştir. Kışlık ekim ve artan gübre dozuna bağlı olarak dane verimi m^'de fe*rtll başak sayısı, bitkide fertil kardeş sayısı, başak uzunluğu ve başakta dane sayısı artmıştır. Başakta dane ağırlığı ve bindane ağırlığı kışlık ekimde yüksek çıkarken, artan gübre dozuna bağlı olarak bu değerlerde azalma, tespit edilmiştir.

Abstract

This study was conducted to determine the effects of different nitrogen application time and doses at winter and spring sowing on yield and some yield components of barley varieties (Tokak-157/37 and Karatay-94) In 1995-1996 growing seasons under Konya ecological condi¬tions. The barley varieties were sown winter and spring and nitrogen doses (0, 5 and 10 kg N/ da) were applied two different time (all of nitrogen at sowing time and 1/2 sowing time +1/2 stem elongation period. According to the results of this research; the highest grain yield was obtained winter sowing x 10 kg N da"1 Interaction at the both varieties (Tokak 356.5 kg.da"1 and Karatay-94 312.1 kg.da'1) and 10 kgNda'^x 1/2 sowing time + 1/2 stem elongation period interaction at Tokak variety. Summer sowing reduced grain yield by 72.0 % and 83.0 % Tokak and Karatay variety respectively. According to the winter sowing and increased nitrogen doses the grain yield, fertile spike number (m^), fertile tiller number per plant, spike lenght and grain number per spike had been increased. Grain weight per spike and 1000 kernel weight were positively effected by winter sowing but negatively effected by Increased nitrogen doses.

Anahtar kelimeler: azotlu gübreler,verim ögeleri,verim,Hordeum vulgare,arpa,kışlık ekim