Satranç Öğretiminin Okul Öncesi Çocukların Dikkat Toplama Becerilerine Etkisi

The Effect of Chess Instruction on the Concentration Skills of Preschool Children

Özet

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde uygulanan satranç öğretiminin çocukların dikkat toplama becerilerine etkisini incelemek ve bu çerçevede yapılan öğretimin beş yaş gruplarında mı yoksa altı yaş gruplarında mı daha etkili olduğunu ortaya koymaktır. Bu kapsamda çalışma yarı deneme modellerinden eşitlenmemiş kontrol gruplu desene göre gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Konya ili Beyşehir ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir anaokulunda erken çocukluk eğitimine devam eden dört grup öğrenci ile yapılmıştır. Beş yaş deney grubunda 18, kontrol grubunda 18; altı yaş deney grubunda 18, kontrol grubunda 18 olmak üzere toplam 72 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve FTF-K Dikkat Toplama Testi kullanılmıştır. Çalışmada araştırmacılar tarafından hazırlanan okul öncesi satranç programı, 10 hafta boyunca haftada 3 ders saati olmak üzere beş yaş ve altı yaş deney gruplarına uygulanmıştır. FTF-K testi ön test, son test ve izleme testi puanları arasındaki karşılaştırmalarda farkın anlamlı olup olmadığını sınamak için ilişkisiz örneklemler t-testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda uygulanan satranç öğretiminin; (a) hem beş yaş hem de altı yaş deney grubunda çocukların dikkat toplama becerilerini anlamlı düzeyde arttırdığı; (b) beş yaş deney grubu ile altı yaş deney grubu arasında dikkat toplama becerileri açısından anlamlı bir fark oluşturmadığı bulunmuştur. Sonuç olarak, okul öncesi dönemde satranç öğretiminin beş ve altı yaşındaki çocukların dikkat toplama becerilerine olumlu katkılar sağlayabileceği söylenebilir.

Abstract

The aim of this research is to examine the effect of preschool chess instruction on the concentration skills of children and to find out whether this instruction is more effective in five- or six-year-old groups. Accordingly, nonequivalent control group design, one of the quasi-experimental models, was adopted in the research. The study was conducted with four groups of students attending early childhood education in a state kindergarten in Beyşehir, a district in the city of Konya, Turkey. A total of 72 students participated in the study. In the five-year-old group, 18 students were in the experimental group and 18 students in the control group. Similarly, in the six-year-old group, 18 students were in the experimental group, and 18 students in the control group. Personal Information Form and FTF-K Concentration Test were used as data collection tools in the research. The preschool chess curriculum designed by the researchers was applied to the experimental groups of five- and six-year-olds, 3 lessons per week for 10 weeks. Independent samples t-test was used to determine whether the differences between the FTF-K test scores in the pre-test, post-test and delayed post-test were significant. The findings of the research indicated that chess instruction; (a) significantly enhanced the concentration skills of both five- and six-year-old groups; (b) did not create a significant difference between the five- and six-year-old groups in terms of their concentration skills. As a result, it can be argued that chess instruction in preschool period can provide positive contributions to the concentration skills of five- and six-year-old children.