NİYET KAVRAMI VE DİN EĞİTİMİ AÇISINDAN ANLAM KATMANLARI

Özet

Din eğitiminin beslendiği geleneğin kavramlarını kendi bakış açısıyla yeniden anlamlandırması onun gelenekle olan bağını güçlendirmenin yanı sıra bilimleşme sürecinde kendi ne’liğine yanıt/yanıtlar bulmasına katkıda bulunur. Ülkemizde din eğitiminin beslendiği gelenek olan İslam düşüncesinin önemli kavramlarından biri de niyettir. Niyet kavramı İslam düşünce geleneğinde niyet hadisi olarak meşhur olan hadis bağlamında farklı boyutları ile çalışmalara konu edilmiştir. Bu çalışmada niyet kavramının anlamlarını genelde eğitim özelde ise din eğitimi açısından yeniden gündeme getirerek niyetin anlamlarını ve gelenekte yapılan tanımlarını din eğitiminin bakış açısıyla yeniden değerlendirmeyi hedefledik. İslam düşüncesinde niyetin sözlük anlamlarından yola çıkılarak yönelmek ve gaye anlamlarına geldiği görülmektedir. Niyet anlam ağında bulunan iradenin bir alt kavramı olarak gelecekteki eylemlere ilişkin olduğunda azim, eylemlerle birlikte olduğunda kasıt anlamlarına gelmektedir. Gelenekte yapılan tanımlardan hareketle niyetin bilinçli kişinin bir veya birden fazla gaye ile eyleme yönelerek ey lemden doğan sonuçların sorumluluğunu üstlenmesi olarak tanımlanmasını önerdik. Sonuç olarak böyle bir tanımda eğitim ve din eğitimi açısından niyetin; niyet eden kişi ile ilişkili olarak bilinçlilik ve sorumluluk, niyet edilenle ilişkili olarak ise amaç ve yönelim anlam katmanlarına sahip olacağı söylenebilir.

Abstract

Re-meaninging the concepts of the tradition living on religious education from its own point of view contributes to strengthening its connection with tradition and to finding answer/answers to its own identity in the process of science. Intention is one of the important concepts of Islamic notion, which is the tradition that religious education is nourished in our country. The concept of intent has been the subject of studies with different dimensions in the context of hadith which is famous as the hadith of intent in tradition of Islamic notion. In this study, we aimed to reevaluate the meaning of intention and its definitions made in tradition from the point of view of religious education by bringing the meanings of the concept of intent to the agenda again in terms of education in general and religious education in particular. In Islamic thought, it is seen that intention is meant to be tending and aim by starting from its dictionary meanings. As a sub-concept of will in the network of intent, it means perseverance when it comes to future actions, and intent when it is with actions. Considering the fact that the definitions made in tradition, we propose that the intent is defined as the conscious person taking responsibility for the consequences of the action by turning to action with one or more goals. Consequently, in such a definition, “intention” in terms of education and religious education; It can be said that it will have layers of consciousness and responsibility in relation to the intending person and purpose and tendency in relation to the intended person.