Kadınsız alevilik: Aleviliğin kamusal söylemleri ve tarih yazımı

Özet

Makele Aleviliğin sözlü gizli gelenekten yazılı kamusal bir dine dönüşümü sürecinde Alevi kadınına bakmayı hedeflemektedir. Aleviliğin kamusal sahaya çıkışı, Alevi toplumsal belleğinin, tarihyazımının ve kamusal yazılı bir din olarak aleniliğin yeniden inşasını içeren son derece önemli bir tarihsel dönüşüm sürecidir. Böylesine önemli bir değişim dönüşüm sürecinde Alevi kadını Aleviliğin kamusal sahada inşa ediliş pratiklerinde pek görülmemiş, ancak Aleviliğin kendini tanımlarken ürettiği kamusal söylemlerin merkezinde yer almıştır. Bu paradoksun analizinde, öncelikle Aleviliğin Kemalizmle olan ilişkisi irdelenmektedir. Kendini her zaman Kemalizmin yanında konumlayan Alevilerin, kamusal sahada kendilerini yeniden inşa ederken Alevi kadınının 'daha özgür 'olduğuna dair söylemler üretmeleri ve onu örtünen Sünni kadının karşısına konumlandırmaları son derece anlamlıdır. Makalede, Aleviliğin yeniden inşa süreci tarih yazımı ve bellek oluşturması bağlamında ele alınırken Alevi kadınının pratikte ve kamusal söylemlerdeki yeri analiz edilmektedir.

Abstract

This article aims to look at Alevi women in the transformation of Alevism from secret-oral religious culture to a public-written one. "Going on public" of Alevism has been an important historical tranformation which includes reconstruction of Alevi collective memory, history writing and making secret-oral religion public -written one. Alevi women have not taken place in practices of such kind of important historical transformation, but they are in the center of Alevi public discourses. In the analysis of this paradox, first of all the relation between Alevis and Kemalism is examined. It is meaning that, Alevis, setting themselves on the side of Kemalizm, have produced discourses claiming 'our women are freer 'and positioning Alevi women in opposition to weiled Sunni women. In this article, position of Alevi women in practices and public discourses is examined in the process of reconstruction ofAlevism in the context of history writing and memory construction.