TÜRKİYE'DE YENİ BİR ALAN: 'ENGELLİLİK SOSYOLOJİSİ' VE GELİŞİMİ

Özet

Engellilik, biyolojik özelliğinden dolayı toplum tarafından engeli olan bireyin göz ardı edilmesi ya da çok az göz önünde bulundurulması ile inşa edilen ve bir sosyal baskıyı yansıtan durumdur. Bu noktada 'engellilik sosyolojisi' engelli bireyi sosyal ve kültürel bağlamı içinde 'sosyal baskı' kavramı üzerinden ele alır. Bu çalışmada Batı'da hak ettiği önemin farkına varıldığı Türkiye'de ise bunun için küçümsenmeyecek çabaların sergilendiği 'engellilik sosyolojisi' alanının karşılaştırılmalı gelişimi verilmiştir. Bu gelişim anlatılırken 'engellilik sosyolojisinin', engel durumunun değil 'engellenmişliğin' ya da 'sosyal engellenmenin' ortadan kaldırılması yönünde bir çabası olduğu vurgulanmıştır. Engelli bireyin yaşamının her alanındaki her türlü ayrımcılığın ve dışarıda bırakılmanın önüne geçilmesinde şüphesiz sosyolojik bilginin ışığında geliştirilecek politikalar önemlidir. 'Engellilik sosyolojisi' dışlanmaya, izolasyona, ayrımcılığa uğramaya, ötekileştirilmeye ve marjinalleştirilmeye karşı sistemli mücadelelerin geliştirilmesinde ve sadece engelli bireyleri değil toplumdaki tüm dezavantajlı grupları anlamada ve açıklamada önemli bir destek alanıdır

Abstract

Disability is a situation that represents the social pressure constructed through society's ignorance or less consideration of people with disabilities because of their biological characteristics. At this point, 'sociology of disability' discusses people with disabilities through the 'social pressure' concept in its social and cultural context. This study aims to compare the development of sociology of disability in the western world (well-developed countries) where the field has been given the importance that it deserves and Turkey where there have been significant efforts to achieve the same. During this comparison, the study states that 'sociology of disability' has an effort to resolve 'social prevention' not the disability itself. Policies based on social knowledge are critically important in preventing all sorts of discrimination and social exclusion in disabled individual's life. 'Sociology of disability' is a support area in developing systematic campaigns against exclusion, isolation, discrimination, marginalization and othering and in understanding not only the people with disabilities but all the disadvantaged groups in society