Üniversite Öğrencilerinin Temas Engelleri, Benlik Saygısı ve Yaşam Doyumu Düzeyleri: Bir Yapısal Eşitlik Modeli Çalışması

Contact Disturbances, Self-Esteem and Life Satisfaction of University Students: A Structural Equation Modelling Study

Özet

Problem Durumu: İnsanoğlu çevre ile kurduğu ilişki sayesinde ihtiyaçlarını karşılar, büyür ve olgunlaşır. Sosyal bir varlık olan insan, yaşamını sürdürmek için diğer insanlarla bir arada yaşamak durumundadır. Başka bir deyişle insan sosyal bir grup içerisinde diğer insanlarla, çevresiyle temas kurar. Temas kavramına daha çok odaklanan yaklaşım türü Gestalt terapidir. Temas Gestalt terapide bireyi anlamak için kullanılan önemli bir kavramdır. Alan yazın incelendiğinde temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumunun farklı çalışmalarda ayrı ayrı ele alındığı görülmektedir. Özellikle Gestalt temas engelleri konusunda yapılan araştırmaların sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Bu araştırmada temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumu değişkenleri birlikte ele alınarak aralarındaki ilişki yapısal eşitlik modelinde yer alan yol analizi ile araştırılacaktır. Bu açıdan araştırmanın özgün bir çalışma olduğu düşünülmektedir.Araştırmanın Amacı: Araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumu arasında nedensel bir ilişki bulunup bulunmadığını açıklamaya yönelik geliştirilen modeli test etmektir. Araştırmanın Yöntemi: Bu araştırmada, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemeye yönelik niceliksel ve ilişkisel model kullanılmıştır. Araştırmada ilk olarak, teorik düzeyde üç örtük (gizil) değişken tanımlanmıştır. Bunlar: Gestalt temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumudur. Önerilen modelde kurulan yapıların doğrulanması amacıyla araştırma kapsamında toplanan veriler ile önce ölçüm modeli incelenmiş daha sonra bu yapılar arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli ile araştırılmıştır. Araştırmanın verileri Gestalt Temas Engelleri Ölçeği, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği Kısa Formu ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmış ve kurulan modeli test etme işlemi Yapısal Eşitlik Modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubu Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesine devam eden 290’ı kız, 124’ü erkek olmak üzere toplam 414 öğrenciden oluşmaktadır.Araştırmanın Bulguları: Çalışmada, öncelikle ölçeklerin güvenirliği ve yapı geçerliği incelenmiştir. Ölçme modelleri test edilmiş, daha sonra doğrulanan ölçme modellerine dayalı olarak ölçeklerin alt ölçek toplam puanları alınmış ve tek aşamalı yönteme göre her iki grupta da yapısal model test edilmiştir. Ölçeklerin güvenirliği Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ve McDonald’ın Omega değerleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada modelin sınamasına ilişkin t değerleri incelendiğinde temas düzeyi ile benlik saygısı arasında (t = -3.42, p<.05), tam temas düzeyi ile benlik saygısı arasında (t = -8.96, p<.05), bağımlı temas düzeyi ile benlik saygısı arasında (t = 3.14, p<.05), temas sonrası düzeyi ile benlik saygısı arasında (t = 2.35, p<.05) ve benlik saygısı ile yaşam doyumu arasında (t = 8.81, p<.05) kurulan ilişkilerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumu arasındaki nedensel ilişkiyi ortaya koyan bir yapısal model değerlendirilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında ölçme modelleri test edilmiş ve önerilen ölçüm modelinin yapısal modeli sınamada kullanılabileceği belirlenmiştir. Ardından doğrulanan ölçme modellerine dayalı olarak önerilen yapısal model test edilmiş ve doğrulanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre; üniversite öğrencilerinin temas ve tam temas engeli ile benlik saygısı arasında negatif; bağımlı temas ve temas sonrası engeli ile benlik saygısı arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Başka bir deyişle, temas ve tam temas engeli yüksek olan üniversite öğrencilerinin benlik saygıları düşük iken bağımlı temas ve temas sonrası engeli yüksek olan üniversite öğrencilerinin benlik saygıları da yüksektir. Ayrıca araştırmada benlik saygısı ile yaşam doyumu arasında pozitif düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Özetle yapısal modele ilişkin elde edilen sonuca göre temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumu arasında nedensel bir ilişki bulunmaktadır. Gestalt temas engellerinin başka önemli kavramlarla kullanıldığı araştırmalar yapılabilir. Ayrıca başka yaş grupları ile de benzer araştırmalar yapılabilir. Ayrıca Gestalt Terapiyi kullanan uygulayıcılar çalışmalarında Gestalt Temas Engelleri ölçeğini kullanabilir.

Abstract

Problem Statement: A literature analysis revealed that contact disturbances, self-esteem and life satisfaction have been examined in different studies separately. In particular, the researchers observed that the studies conducted on Gestalt contact disturbances are limited in number. In this study, the variables of contact disturbances, self-esteem and life satisfaction have been examined all together, and their correlations with one another will be examined though path analysis in the structural equality model.Purpose of Study: The aim of the study is to test the model developed in order to determine whether there is a causal relationship among contact disturbances, self-esteem and life satisfaction of university students. Method: This study utilised a qualitative and relational model to examine the correlations among variables. Data for the study was collected through the Gestalt Contact Disturbances Scale, the Short Form of Coopersmith’s Self-Esteem Inventory and the Life Satisfaction Scale. The data were analysed using SPSS and LISREL programs. Students in the research group were composed of a total of 414 students (290 females and 124 males) studying in various departments of the faculty of education of Mehmet Akif Ersoy University. Findings: The standardised path values were found to be 0.18 and 0.75 between the contact disturbances potential variables and self-esteem, and 0.61 between the self-esteem potential variable and the life satisfaction potential variable. When the model was tested it was observed that statistically significant correlations were present between contact level and self-esteem (t = -3.42, p<.05), full contact level and self-esteem (t = -8.96, p<.05), dependent contact level and self-esteem (t = 3.14, p<.05), post-contact level and self-esteem (t = 2.35, p<.05), and self-esteem and life satisfaction (t = 8.81, p<.05). Conclusion and Suggestions: The structural model developed based on the causal correlations between contact disturbances, self-esteem and life satisfaction was verified. The researcher also observed that the fit indices of the structural model developed generally met the acceptance value conditions; t values of correlations among all values were significant. Researchers can develop models by using Gestalt contact disturbances and different concepts and can carry out comparative studies by examining Gestalt contact disturbances of different ages and professional groups. Furthermore, psychological counsellors who apply Gestalt therapy can use the Gestalt contact disturbances scale in their studies.