Birinci basamaktaki hemşire/ebelerin eğitiminde akran eğiticilerin kullanılması; meme kanseri erken tanısı eğitim programı geliştirme deneyimi

Özet

Ülkemizde meme kanseri kadınlarda görülen en sık 10 kanser türü içinde birinci sırayı almasına karşın erken tanı ve tedavisi oldukça düşüktür. Kadınların meme kanserinden korunma ve erken tanı konusunda bilgi gereksinimlerinin karşılanmasında, birinci basamaktaki hemşire ve ebeler sağlık ekibinin önemli üyelerindendir. Çalışmada, eğitici hemşire/ebeler aracılığıyla yürütülen hizmet içi eğitimlerin verildiği bir program hazırlanmıştır. Bu araştırmada eğitim programının geliştirilme aşamaları tanımlanmış ve eğitimlerin etkinliği değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Toplumsal bir müdahale çalışması olan bu araştırmaya, 2003-2004 yılında İzmir Bornova Sağlık Grup Başkanlığı'na bağlı 23 Sağlık Ocağı ve Ana Çocuk Sağlğı ve Aile Planlaması merkezinde çalışan 215 hemşire/ebe katılmıştır. Eğitici olarak yetiştirilen 12 hemşire/ebe 192 hemşire/ebeye eğitim vermiştir. Eğitimler kurs sonu katılımcı memnuniyeti, ön test, sontest ile meme kanser ve Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) bilgisinin ve uygulamadaki davranış değişikliklerinin ölçülmesiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Alandaki hemşire/ebelerin uygulanan eğitimler hakkındaki görüşleri 5 puan üzerinden değerlendirildiğinde, kursa ait 12 özellik için 4.50'nin üzerinde ortalamaya ulaşılırken, yalnızca eğitimin verildiği yer açısından 4.02 ortalama skora ulaşılmıştır. Hemşire/ebelerin eğitimler öncesinde 58.51±15.63 olan bilgi puan ortalaması eğitimler sonrasında 75.96±9.53 olarak artış göstermiştir (t=12.94, p=0.000). KKMM yapma davranışı gösterenlerde de eğitimler sonrasında artış saptanmıştır (p=0.001). Sonuç: Hazırlanan standart eğitim programı birinci basamakta meme kanseri ve KKMM konusunda kabul edilebilir olmasının yanısıra, etkili ve uygulanabilir bir programdır.