Dergiler / Eurasian Journal of Educational Research / 2016 / Cilt: 16 - Sayı: 67

Müzik Öğretmeni Adaylarının Çalgı Performansı Özyeterlik İnançları ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki

The Relationship between Pre-Service Music Teachers’ Self-efficacy Belief in Musical Instrument Performance and Personality Traits

Sayfa
0–0
DOI
—

Özet

Problem Durumu: Özyeterlik inancı düşük olan bireyler, öğretim sürecine kendilerini tam olarak vermezler, öğrenme istekleri azdır, zorluklarla karşılaştıklarında yüzleşmek istemezler ve bu durumun üstesinden gelmek için çaba sarf etmezler. Özyeterlik inancı yüksek olanlar ise bir işi başarmada özyeterlik inancı düşük olanlara göre daha çok çaba göstermekte ve daha uzun süreli çalışmaktadırlar. Özyeterlik algısı yüsek olan bireylerin düşük olanlara göre daha çok çaba göstermelerinin nedenine gelindiğinde bu durum, özyeterlik ve motivasyon arasındaki pozitif ilişki olarak açıklanabilir. Özyeterlik kavramının motivasyonla olan bu pozitif ilişkisi beraberinde başarıyı getirmektedir. Dolayısıyla diğer disiplinlerde olduğu gibi çalgı eğitiminde de yüksek bir özyeterlik inancı motivasyonla beraber başarıyı getirecektir. Başarı çalgı eğitiminde niteliği artıracak, dolaylı olarak öğretmen adaylarının meslek yaşamlarına ve öğrencilerine yansıyacaktır. Bir başka ifadeyle nitelikli müzik öğretmeni adayları meslek yaşamlarında doyuma ulaşacak, öğrencilerinde itici güç oluşturarak sanatla ilgilenen bireylerin artmasına öncülük ederek toplumların kalkınmasına hizmet edeceklerdir. Söz edilen nedenlerle müzik öğretmeni adaylarının çalgı performansı özyeterlik inancını etkileyen faktörlerle ilgili araştırmaların yapılması önemlidir. Araştırmacılarca da belirlendiği gibi insanların güdüleri, heyecanları, kaygı düzeyleri ve düşünce ve inançları diğer bir deyişle bireysel özellikleri performansları üzerinde etkilidir. Kişilik, bu özelliklerin bir çoğunu bünyesinde barındırmaktadır. Kişilik, bireyin biyolojik ve psikolojik, kalıtsal ve edinilmiş bütün yeteneklerini, güdülerini, duygularını, isteklerini, alışkanlıklarını ve bütün davranışlarını içine alır. Söz edilen nedenlerle kişilik özellikleri araştırmanın diğer değişkeni olarak belirlenmiştir. Araştırmanın Amacı: Bu çalışmada müzik öğretmeni adaylarının çalgı performansı özyeterlik inançlarının kişilik özellikleri ile ilişkili olup olmadığının ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmanın Yöntemi:İlişkisel tarama modelindeki bu araştırma, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında, Adnan Menderes Üniversitesi ve Balıkesir Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Anabilim Dalları’nda öğrenim gören ve araştırmaya gönüllü olarak katılım gösteren 1., 2., 3., ve 4. sınıflarda eğitim gören 250 müzik öğretmeni adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye’de eğitim fakültelerine bağlı bütün müzik eğitimi bölümleri öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemini ise Adnan Menderes Universitesi ve Balikesir Universitesi müzik öğretmenliği bölümlerindeki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken basit tesadüfi örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin % 60’ ı erkek, % 40’ı kadındır. Ayrıca araştırmaya katılan öğretmenlerin % 22, 8’i 1. sınıf, % 20, 8’i 2. sınıf, % 28, 8’i 3. sınıf, % 27, 6’sı 4. sınıf öğrencisidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Çalgı Performansı Özyeterlik İnancı Ölçeği ve Hacettepe Kişilik Envanteri kullanılmıştır. Araştırmada müzik öğretmeni adaylarının kişilik özelliklerini belirlemek amacıyla Özgüven (1992) tarafından geliştirilmiş olan “Hacettepe Kişilik Envanteri ” kullanılmıştır. Ölçek “Kişisel uyum” için dört ve “Sosyal uyum” için de dört olmak üzere sekiz alt ölçekten oluşmuştur. Kişsel uyuma ait alt boyutlar; “Kendini gerçekleştirme”, “Duygusal kararlılık”, “Nevrotik eğilimler”, “Psikotik belirtiler” , sosyal uyuma ait alt boyutlar ise; “Aile ilişkileri”, “Sosyal ilişkiler”, “Sosyal normlar”, “Antisosyal eğilimler” olarak adlandırılmıştır. Ölçeğin tamamı 168 maddeden oluşmaktadır. Alt boyutlar 20 maddeden oluşmaktadır. 8 madde cevaplandırmanın geçerliği hakkında ipucu vermesi amacıyla kullanılmaktadır. Ölçek evet-hayır şeklinde yanıtlanmaktadır. Ölçeğin değerlendirilmesi cevap anahtarına göre yapılmaktadır. Ölçekte her doğru cevap için 1, yanlış cevap için ise 0 puan verilmektedir. Dolayısıyla ölçeğin tamamından en yüksek 160, en düşük 0 puan alınabilmektedir. Ölçeğin alt boyutlarından en yüksek 20, en düşük 0 puan alınabilmektedir. Puanların yüksek oluşu “sağlıklı” veya “uyumlu” oluşu ifade etmektedir. Ölçekten alınan puanlar Özgüven tarafından belirlenmiş yüzdelik değerlere göre yorumlanmaktadır. Ölçeğin Özgüven (1976-1982) tarafından, çeşitli gruplar üzerinde aralıklı tekrar yöntemi ile güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Ortalama güvenirlik .82’ dir. Araştırmada müzik öğretmeni adaylarının çalgı performansı özyeterlik inanç düzeylerini ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan “Çalgı Performansı Özyeterlik İnancı Ölçeği” kullanılmıştır. Beşli likert tipinde hazırlanmış olan ölçek “Kendini yeterli görme” , “Kendini yetersiz görme” ve “Psikolojik göstergeler” olmak üzere üç alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin bütünü için Cronbach Alpha değeri .72’ dir. Ölçeğin alt boyutlarının Cronbach Alpha değerleri; “kendini yeterli görme” .74, “kendini yetersiz görme” .76, “psikolojik göstergeler” . 61’ dir. Ölçekte, 1= “hiç katılmıyorum”, 5= tamamen katılıyorum olarak belirlenmiştir. Ölçek 20 maddeden oluşmaktadır. Dolayısıyla ölçeğin tamamından en yüksek 100, en düşük 20 puan alınabilmektedir. Ölçeğin alt boyutlarından kendini yeterli görme boyutu 10 , kendini yetersiz görme 5, psikolojik göstergeler 5 maddeden oluşmaktadır. Kendini yeterli görme boyutundan en yüksek 50, en düşük 10; kendini yetersiz görme boyutundan en yüksek 25 en düşük 5; psikolojik göstergeler boyutundan en yüksek 25 en düşük 5 puan alınabilmektedir. Ölçekte ters puanlanan maddelerde bulunmaktadır. Ölçeğin tamamından ve alt boyutlarından alınacak yüksek puan müzik öğretmeni adaylarının bireysel çalgılarına yönelik çalgı performansı özyeterlik inançlarının yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Öğretmen adaylarının, çalgı performansı özyeterlik inançları ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesinde korelasyon analizinden yararlanılmıştır .Araştırmanın Bulguları: Araştırma bulgularına göre “ Ç

Abstract

Purpose: Strong self-efficacy bring achievement in ınstrument education as in other disciplines. Achievement will increase the quality of instrument education, and it will be reflected in the professional lives of pre-service teachers and their students. This suggests that research on self-efficacy belief in musical instrument performance is necessary. Researchers have determined that people's individual traits influence their performance. Personality covers an individual's entire set of biological and psychological, hereditary and acquired abilities, motivation, emotions, desires, habits and all behaviors. For these reasons, personality traits were selected as the second variable of this study.The purpose of this study is to determine the correlation between pre-service music teachers' self-efficacy belief in their musical instrument performance and their personality traits. Research Methods:For this study, the researcher cooperated with 250 pre-service music teachers. The study used the correlative survey method. The research data was collected using the Hacettepe Personality Inventory and the Musical Instrument Performance Self-efficacy Belief Scale. Correlation analysis was performed to determine the relationship between pre-service music teachers' musical instrument self-efficacy belief and their personality traits. Findings:The research results indicate a low correlation between pre-service music teachers’ self-efficacy belief in musical instrument performance and their personality traits. Implications for Research and Practice: In this study, the correlation between pre-service music teachers' self-efficacy belief in their musical instrument performance and their personality traits was determined. It can be suggested that other researchers determine other variables that may affect pre-service music teachers’ musical instrument performance self-efficacy belief.

Anahtar kelimeler: Öğretmen eğitimi, Müzik eğitimi, Çalgı eğitimi, Müzik psikolojisi.